Een reportage vanaf dé Europese handelsbeurs voor de bio-industrie: Eurotier. Esther interviewt verkopers van o.a. stalsystemen, een varkensstimulator, diergenetica en kalfshutjes. Voelen mensen die in deze sector werken het groeiende maatschappelijke bewustzijn dat onze consumptie van vlees, zuivel- en eieren een enorme aanslag is op de planeet? en delen zij de toenemende twijfels die steeds meer mensen hebben bij het gebruiken en doden van dieren? 

Waar denk jij aan bij “Duurzaam oogsten uit de natuur”? Vast niet aan het doodschieten van wilde dieren. Toch is dat, hoe jagers hun hobby het liefste noemen.

In gesprek met Nettie Dekker. Zij is freelance schrijver met een bijzondere passie voor in het wild levende dieren. Ze was vier jaar eindredacteur van Argus, het donateurstijdschrift van De Faunabescherming, ze schreef interviews en opiniestukken voor en met Fauna4Life en ze publiceert onder de naam Dierenblogger opinies over mens, dier en natuur en hoe ze elkaar beïnvloeden.

Onlangs publiceerde zij het boek ‘Jagerslatijn, mythes en fabels over de jacht’, waarin ze het nut en de moraal van jagen stevig aan de kaak stelt.

Daarin krijgt de lezer niet alleen een lesje over wetgeving, ecologie en jachtargumenten, maar ook over propaganda en over de kracht van taal.

In deze aflevering:

• Op welke dieren mag gejaagd worden? 
• Wie bepaalt dat? 
• Wanneer is jagen volgens de wet gerechtvaardigd? 
• Wat is het effect van jagen  op het beheren van de wildpopulatie? 
• Waarom is de media de jagers zo goedgezind?
• Wat is het effect van de wolf op het beheer van de wildpopulatie? 
• Welke propaganda gebruiken jagers? 
• Wat bezielt de jager? 
• Is het eten van wild nou duurzaam?

John Webster is dierenarts en emeritus hoogleraar veehouderij aan de Universiteit van Bristol, waar hij het Bristol Centre for Animal Behaviour and Welfare opgerichtte. Hij herschreef in de jaren ‘90 de vrijheden van dieren. Dat waren tot dan: De vrijheid om op te staan, om te zitten, om zich om te draaien en ledematen te strekken. Webster verruimde deze definitie behoorlijk. Maar heeft het dier in de veehouderij ook keuzevrijheid? Hij vertelt hoeveel slimmer dieren zijn dan wat wij denken. Wist jij dat er vogels zijn die mossels vangen en heel slim gebruik maken van rijdende auto’s om deze te “kraken”? 

Maar dán neemt het gesprek een behoorlijk onverwachte wending. Kloppen zijn stellingen over dieren in het voedselsysteem wel? We bellen met Imke de Boer, Hoogleraar Dieren & Duurzame Voedselsystemen aan de Wageningen Universiteit, voor een reactie. Ook reageert John op onze eerdere eveneens Engelse gast George Monbiot..

In deze aflevering: 

• Over dierenwelzijn
• Hoe intelligent zijn dieren en kunnen we intelligentie als maatstaf gebruiken? 
• Hoe ziet John het gebruiken van dieren voor consumptie?
• Eet John zelf eigenlijk nog wel eens vlees?
• Hoe ziet hij de toekomst er uit van mens & dier?
• Hoe zit dat ook alweer met dieren en CO2?
• Landbouw zonder dierlijke mest, kan dat?

Dierenambulance-medewerker Roel Binnendijk ging drie jaar undercover in de bio-industrie. Hij werkte in kippen-, eenden- en varkensstallen, in het varkenstransport en uiteindelijk op de slachtlijn. De beelden die hij met een verborgen camera vanuit zijn knoopsgat schoot, haalden al de nationale én internationale pers en zorgden voor sancties voor de betrokken veehouders en het slachthuis.

Samen met auteur Jeroen Siebelink, bekend van oa. de boeken Pels, De Vegetarische Slager en Vasthouden aan je Idealen,  schreef hij er een boek over: “Onder de beesten”. Hoe doe je dat eigenlijk, infiltreren in zo’n gesloten sector? En wat doet het met je, om dagelijks duizenden dieren naar hun einde te drijven?

In deze aflevering: 

• Hoe kom je binnen in de bio-industrie? 
• Een inkijkje in de eenden-industrie
• Hoe Roel op zijn eerste werkdag in de varkensstal al chirurg, tandarts en gynaecoloog moest zijn
• Koeien ophangen in slachthuis Gosschalk
• Wat is de rol van de dierenarts in het slachthuis? 
• Over hoe Roel bijna ontmaskerd werd
• Hoe de NVWA Roel als verdachte van dierenmishandeling aan heeft gemerkt
• Hoe schrijf je een boek over een onderwerp dat mensen het liefste wegklikken? 
• Wat heeft dit werk met Roel gedaan? 

De items die RTL Nieuws uitzond n.a.v. Roels’ werk: (pas op, schokkende beelden)

Duizenden eenden mishandeld:

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/4272316/schokkende-beelden-duizenden-eenden-mishandeld-fokkerij

Mishandeling in slachthuis Gosschalk

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/artikel/5238399/slachthuizen-dierenmishandeling-varkens-koeien-slaan

Mishandeling in het veetransport:

https://www.rtlnieuws.nl/onderzoek/artikel/5351510/varkens-dierenmishandeling-veetransporteurs-chauffeurs-veeprikker

Dit is een korte extra uitzending bij podcast nummer 39, het interview met Lesley Maffat van Eyes on Animals. Een ontluisterend verhaal over het vangen van kippen. Heb je aflevering 39 nog niet geluisterd? Doe dat dan eerst even!

Er zijn steeds meer mensen die vinden dat de manier waarop wij dieren gebruiken voor voedsel, onacceptabel is. Die zien dat dieren lijden. En dan kun je van alles gaan doen. Je kan vegan worden. Je kan activist worden. Je kan een plantaardige worst op de markt brengen, een boek schrijven of een politieke partij voor de dieren oprichten. 

Maar je kan, met je hart vol van dierenliefde, ook naar de plek gaan waar het leed geleden wordt. Erbij zijn op díe momenten, dat de dieren het het zwaarst hebben. Tijdens het transport, en tijdens de slacht zelf. En daar proberen de omstandigheden te verbeteren.  

En dat is precies wat de Canadese Lesley Moffat doet. Zij richtte in 2008 Eyes on Animals op, een hands-on organisatie die veetransporten volgt en slachthuizen bezoekt en daar mét de mensen op de vloer constructief aan de slag gaat om het lijden en de angst van dieren te verminderen. 

In deze aflevering:

• Hoe belangrijk vinden kippen het om te scharrelen? 
• Wat is het grootste knelpunt van de varkensslachterij in Nederland? 
• Wat is een activistische slachter?
• Is er ook ‘goed vlees’?
• Welke grote verbeteringen kon Lesley in Turkije en Ghana bereiken?
• Hoe houd ze het vol?? 

**LET OP: BONUSMATERIAAL! 

Ik sprak met Lesley ook nog over een ander bijzonder project waar ze aan werkt: het vangen van kippen. Om de uitzending niet te lang te maken, heb ik besloten om dit apart uit te zenden. Dus ben je daar nog benieuwd naar, luister dan naar de korte bonus-aflevering, ook beschikbaar op onze website.

Hoeveel vakantiedagen heeft een varken? Heeft een koe recht op pensioen? En wat nou als een legkip eens een snipperdagje wil? Voor dierenrechtenactivist Marjolein de Rooij zijn dit heel serieuze vragen. Volgens haar verrichten de dieren in onze veehouderij noeste arbeid, en hebben ze dus recht op een CAO. Zij richtte de Vakbond voor Dieren op, om dieren te vertegenwoordigen in de onderhandeling met hun baas – de boer. Volgende week verschijnt haar boek “hoeveel vakantiedagen heeft een varken – over nut en noodzaak van een vakbond voor dieren”. 

Maar wil een dier überhaupt wel arbeid verrichten? En kunnen we ooit tot een CAO komen waar zowel dier als boer gelukkig mee zijn? In gesprek met de vakbondsleider zelf. 

In deze aflevering: 

• Verricht een dier in de bio-industrie wel arbeid?
• Welke parallel is er tussen het ontstaan van de vakbond voor mensen en die voor dieren? 
• Maar… een dier kan niet staken!
• Geen enkel dier wil toch dood, hoe past de slacht binnen de ideeën van de  Vakbond? 
• Welke zes arbeidsrechten zijn het uitgangspunt van de Vakbond voor Dieren? 
• Hoe kun je dieren inspraak geven in hun arbeidsproces?
• Zitten boeren hier wel op te wachten?
• Wat betekenen arbeidsrechten voor de prijs van dierlijke producten? 

Vissen wordt in zulke grote getalen gedood dat ze niet meer in aantallen worden geteld, maar in tonnen. Bijna 180 miljoen ton per jaar halen we uit de zee en uit kweekvijvers, en dan hebben we het nog niet eens over de bijvangst. In aantallen een veelvoud van het aantal landdieren dat we slachten. Hoogste tijd dus, om vis weer op de agenda te zetten. 

En dat ga ik doen met iemand die de sector van binnenuit kent. Thijs Wullems was jarenlang handelaar in vis. Van Zeeland tot New Zeeland, van mosselen tot zalm. Maar na een wel heel bijzondere ervaring onderwater gooide hij het roer om. Met zijn bedrijf Monkeys by the Sea maakt hij nu vis… waar geen vis meer aan te pas komt. 

Meer info:

• Website Monkeys by the sea:
  https://monkeysbythesea.com

• Filmpje over hoe zalmen gevaccineerd worden: https://en.skalamaskon.no/aquaculture2/vaccination 

Een reportage vanaf dé Europese handelsbeurs voor de bio-industrie: Eurotier. Esther interviewt verkopers van o.a. stalsystemen, een varkensstimulator, diergenetica en kalfshutjes. Voelen mensen die in deze sector werken het groeiende maatschappelijke bewustzijn dat onze consumptie van vlees, zuivel- en eieren een enorme aanslag is op de planeet? en delen zij de toenemende twijfels die steeds meer mensen hebben bij het gebruiken en doden van dieren? 

Waarom drinken we eigenlijk geen hondenmelk? Of apenmelk, of kangoeroemelk? Of, is de betere vraag: waarom drinken we wél koeienmelk?
Dat heeft alles te maken met het carnisme. Willem Vermaat schreef daarover het prikkelende boek: “Waarom we geen hondenmelk drinken”, waarin hij ons een spiegel voorhoudt over ons eetgedrag. 

In deze aflevering: 

• Wat is carnisme?
• Waarom veganisme geen lifestyle is
• We doen een rondje carnistische eufemismen
• Waarom Willem de ‘bewuste vleeseter’ ervan langs geeft
• Is dat activisme strategisch een slimme zet?
• Waarom Willem vindt dat veganisten zich in de media krachtiger zouden moeten uiten

Credits:

Gast: Willem Vermaat
Presentatie: Esther Molenwijk, Bureau DaadWerk
Vegan VoxPop: Ernie van Dalen, de Groene van Dalen
Audio en design: Marlon van der Pas, Nothing Blan

In de vorige podcast sprak ik met Noor Evertsen over de baanbrekende wetswijziging van Tweede Kamerlid voor de Partij voor de Dieren Leonie Vestering. Daarmee zou het dier niet meer aangepast mogen worden aan het stalsysteem. Vlak na dat gesprek, bleek dat de nieuwe minister van LNV deze wetswijziging wil dwarsbomen en in plaats daarvan de veesector zelf wil laten komen tot een zogenaamde dierwaardige veehouderij.

Maar Is het nou een goed idee om dierenwelzijn aan de boeren over te laten? Daarover ga ik in gesprek met niemand minder dan Leonie Vestering zelf. Zij zet zich al jaren in voor de dieren, onder andere als Directeur van Wilde Dieren de Tent uit. Sinds 2015 voert zij met de Partij voor de Dieren haar strijd in de politieke arena, eerst bij de provincie Flevoland, later in Almere en sinds 2021 in de Tweede Kamer.

In deze aflevering:

• Hoe wil de PvdD met een wetswijziging dieren in de bio-industrie beter beschermen?
• Waarom wil LNV een stokje voor deze wetswijziging steken?
• Zou de wetswijziging ook impact hebben op het houden van huisdieren?
• Kan een sector-convenant voor een ‘dierwaardige veehouderij’ de oplossing zijn?
• Hoe zou de PvdD boeren willen steunen in de transitie naar duurzamer en diervriendelijker?

Meer info?

• Amen­dement Vestering (april 2021) over het niet langer aanpassen van dieren aan het systeem
• Brief Minister Piet Adema over vervolgstappen amendement
• Bijdrage van Leonie Vestering aan debat over dieren in de veehou­derijTw

Deze taalkundige hersengymnastiek van George Orwell – uit zijn beroemde boek Animal Farm – is treffend voor hoe het gesteld staat met de rechten van dieren. En ja, het is ook niet makkelijk, want hoe verenig je nou het belang van het dier op een mooi en lang leven, met de behoefte van de mens naar een stuk vlees?

Daarover ga ik in gesprek met Noor Evertsen. Zij is onderzoeker en publicist op het gebied van dierenwelzijn en dierenrechten. Ze schreef daarover diverse boeken en is tevens bestuurslid van de Stichting Animal Rights.

In deze aflevering:

• Welke eisen zijn er ten aanzien van het welzijn van ‘landbouwhuisdieren’?
• De Wet Dieren stelt dat dieren een ‘intrinsieke waarde’ hebben. Wat houdt dat in?
• Hoe een varken uit de bio-industrie andere rechten heeft dan een varken in de achtertuin.
• Ziet Noor positieve ontwikkelingen in het recht voor dieren?
• Wat gaat het amendement van Leonie Vestering (PvDD) veranderen voor de dieren?

Meer info?

• Stichting Animal Rights: https://www.animalrights.nl
• Wet Dieren:  https://wetten.overheid.nl/BWBR0030250/2022-01-28
• Amendement Wet Dieren door Leonie Vestering (PvDD); https://www.partijvoordedieren.nl/moties/amendement-vestering-over-het-niet-langer-aanpassen-van-dieren-aan-het-systeem
• Artikel in Boerderij over de uitspraak van de rechter mbt. Structurele misstanden in de veehouderij: https://www.boerderij.nl/rechter-suggereert-voortdurende-misstanden-veehouderij
• De twee kunstenaars die Noor Evertsen in de podcast noemt: https://hartmutkiewert.de/werk/animal-utopia/ en https://liekeland.nl

Wat is er mis met een eitje? Daar geeft kippenboer Ruud Zanders eerlijk antwoord op. Met zijn boerderij Kipster neemt hij grote stappen voor het dier en milieu, maar eigenlijk is hij van mening dat écht diervriendelijke veeteelt nagenoeg onmogelijk is.

Met zijn vooruitstrevende visie op de landbouw is hij bovendien voorzitter van boeren-belangen-behartigers club Caring Farmers. Vanuit die rol schoof hij aan bij de gesprekken met Johan Remkes, over het hoog opgelopen stikstofdebat. Genoeg gespreksstof dus!

In dit tweede deel van het gesprek:

• Gaat Ruud Zanders in op het heikele punt van de haantjes in de legkippenindustrie.
• Hoe het kan dat verschillende boeren zo anders naar de veeteelt kijken. 
• En hoe kunnen veehouders de transitie maken?
• Hoe lang lopen er bij Kipster nog kippen rond? 

Wat is er mis met een eitje? Daar geeft kippenboer Ruud Zanders eerlijk antwoord op. Met zijn boerderij Kipster neemt hij grote stappen voor het dier en milieu, maar eigenlijk is hij van mening dat écht diervriendelijke veeteelt nagenoeg onmogelijk is.

Met zijn vooruitstrevende visie op de landbouw is hij bovendien voorzitter van boeren-belangen-behartigers club Caring Farmers. Vanuit die rol schoof hij aan bij de gesprekken met Johan Remkes, over het hoog opgelopen stikstofdebat. Genoeg gespreksstof dus!

In deze aflevering:

• Hoe en waarom is Kipster gestart?
• Hoe zorgt Ruud voor duurzamer kippenvoer?
• Hoe diervriendelijk kan een commerciële kippenboerderij zijn?
• Ook starten we met het ‘Vegan Journaal’, waarin we de laatste ontwikkelingen op het gebied van de eiwittransitie doornemen met Pablo Moleman van Proveg. Je hoort het aan het eind van de aflevering.

Vegan Journaal samen met Pablo Moleman van Proveg

• Vleesvervangers goedkoper dan vlees door inflatie 
• Havermelk goedkoper dan koemelk in Duitsland en VK
• Starbucks en Coffeecompany schaffen taks op plantaardige melk af 
• Haarlem verbiedt reclames voor vlees in de openbare ruimte 
• Vleeslobby begint tegenoffensief met de campagne ‘Nederland Vleesland’ 
• Boek Tobias Leenaert: Naar een vegan wereld (2022)
  

“Maar, eet je dan wel vis?” is een vraag die vegetariërs met regelmaat krijgen. Want ja, er moet wel iets overblijven om te eten. En bovendien, vis is toch hartstikke gezond? Het is het hoogste tijd om vis onder de loep te nemen. Wat speelt er zich af onder water? Hoe staat het met de visstand? Kun je vis wel verantwoord eten? In gesprek met Dos Winkel: duiker, onderwaterfotograaf en oprichter van de Sea First Foundation. Hij is auteur van de boeken ‘Wat is er mis met vis’ en ‘De huilende zee’.

*** LET OP: op minuut 18.40 heeft Dos Winkel het over “kweek-vlees-vis”. Daarmee bedoelt hij NIET levende vissen die in bassins gekweekt worden, maar hij bedoelt de nieuwe ontwikkeling waarin op basis van stamcellen, visproducten nagemaakt wordt zónder dat daar een levende vis aan te pas komt. Zie bijvoorbeeld https://finlessfoods.com

In deze aflevering:

• Hoe staat het met de visstand?
• De rol van de Nederlandse visserij-industrie wereldwijd
• Hoe vissen kunnen helpen om klimaatverandering tegen te gaan
• Is kweek-vis wel OK?
• Is vis eten gezond?
• Kunnen vissen pijn ervaren?
• Welke toekomst is er voor vissers?

De hond neemt wel zo’n 15% van de totale vleesconsumptie voor zijn rekening. Dat draagt dus niet bij aan de transitie naar een plantaardige samenleving. Er is dan ook een groeiende beweging voor veganistische hondenvoeding. Maar, is het wel verantwoord om de hond zijn vlees te onthouden? Is de hond geen carnivoor? En wat doet het voor zijn gezondheid? Te gast zijn Lisette Kreischer en Rick Scholtes. Zij schreven het boek DOG.EAT.PLANT.

In deze aflevering:

• Hoeveel vlees consumeert de hond?
• Is de hond een carnivoor?
• Hoe ziet veganistisch hondenvoer er uit?
• Is veganistisch hondenvoer gezond?
• Hoe zorg je dat je hond het lekker vindt?

Vlees eten is ‘normaal’. Het is overal te koop en bijna iedereen eet het. Dat hebben we altijd al zo gedaan, het hoort nu eenmaal bij de mens. Of… zijn wij anders? Heeft de moderne mens met al zijn intelligentie en bewustzijn, juist de morele plicht om het anders te doen? En is het eten van dieren iets waar we later op terug zullen kijken als een barbaars gebruik? Over deze lastige vraag ga ik in gesprek met Bernice Bovenkerk. Zij is filosofe en universitair hoofddocent Dierethiek aan de Wageningen Universiteit. 

In deze aflevering:

• Wat is het verschil tussen mensen en andere dieren?
• Staat de mens boven het dier?
• Telt een dier moreel mee?
• Hoe wegen we de belangen van het dier tegen de belangen van de mens af?
• Hoe weten we wat het belang van het dier is?
• En hoe zit het met vissen en insecten?
• Hoe kijken we over 50 jaar terug op wat er nu op ons bord ligt?

Volgens sommigen zijn insecten een alternatief voor vlees. Insecten zouden een hoge voedingswaarde hebben en het milieu minder belasten dan de veeteelt. Maar, gaan we de westerse consument ooit zo ver krijgen om een sprinkhaan op het menu te zetten? En hoe zit het eigenlijk met het ‘insectenwelzijn’? In deze aflevering spreek in met Sander Peltenburg. Sander is mede-oprichter van de Krekerij, een start-up die eten maakt van krekels en sprinkhanen.

In deze aflevering:

• Is de insectenteelt minder milieubelastend dan de veeteelt?
• Hoe zit het met het dierenwelzijn bij het kweken van insecten?
• Is het gezond om insecten te eten?
• Is de consument klaar voor insecten?

Na zeven jaar als veearts kwam Frederieke Schouten tot de conclusie dat ze binnen dat vak te weinig kon doen om het welzijn van dieren écht te veranderen. Als directeur van Varkens in Nood en Dier & Recht maakt ze zich nu hard voor fundamentele verbetering van dierenrechten. Onlangs lanceerde zij de ‘Stoppen met Zuivel-campagne’, die op fel verzet stuitte van de boerensector.

In deze aflevering:

• Welke mogelijkheid heeft een veearts om het dierenwelzijn te verbeteren
• Hoe weten we of een dier lijdt?
• Wat gebeurt er met de kalfjes van melkkoeien?
• Is het nu beter om moeder en kalf te scheiden of juist niet?
• Waarom slachthuis Gosschalk haar deuren moest sluiten
• De vicieuze cirkel van de mislukte eiwittransitie