De EIWIT TRANSITIE

#116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman

Esther Molenwijk — Fri, 19 Jun 2026 03:00:24 +0000

“Als je geen lamsvlees eet op Australiaday dan ben je un-Australian”

In deze landenspecial zoomen we in op Australië. In dit eerste deel: Hoe is het gesteld met de vleesconsumptie in dat land? Hoe hebben de kolonisten het landbouwsysteem van Australië ingrijpend veranderd en hoe ziet de veeteelt vandaag de dag er uit? Pablo Moleman deed onderzoek naar dit bijzondere land en deelt zijn bevindingen met ons.

Research: Pablo Moleman en Veerle Vrindts
Interview en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Tijmen Bergman

“Van de oorspronkelijke bebossing van Australië is de helft gekapt, en dat is grotendeels voor de landbouw. Allemaal Koala-habitat waar nu koeien staan te grazen. ”

– Pablo Moleman

Luister o.a. op:

#117 Landenspecial Australie, deel 1: Hoe vleeshonger een continent verwoestte

Journaal #87: Denemarken maakt Ministerie van Justitie verantwoordelijk voor handhaving dierenwelzijn

#116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman

Het bericht #116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman

Esther Molenwijk — Fri, 05 Jun 2026 03:00:08 +0000

“Landbouw zonder mensenmest kan uberhaupt nooit duurzaam zijn”

Cees Buisman is hoogleraar kringlooptechnologie aan de WUR en wetenschappelijk directeur bij het Wetsus, een instituut voor duurzame watertechnologie.

Dan schreef hij ook nog eens een boek: de mens is geen plaag. We spreken over hoe we onze schaarse nutrienten uitputten en hoe de veeteelt dat proces versnelt.

Cees Buisman, https://www.wur.nl/nl/personen/profdrir-cjn-cees-buisman

Interviews en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Als je het watergebruik van vlees vergelijkt met dat van douchen, kan een veganist wel de hele dag onder de douche staan”

– Cees Buisman

Luister o.a. op:

#117 Landenspecial Australie, deel 1: Hoe vleeshonger een continent verwoestte

Journaal #87: Denemarken maakt Ministerie van Justitie verantwoordelijk voor handhaving dierenwelzijn

#116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman

Het bericht #116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman

Esther Molenwijk — Fri, 10 Apr 2026 03:00:19 +0000

“De geoliede machine van de pluimveehouderij piept en kraakt."

In dit huidige vogelgriep-seizoen zijn er alweer 2,3 miljoen dieren geruimd en inmiddels is het virus ook in NL overgesprongen op katten en koeien. Hoe is dit virus zich aan het ontwikkelen? Wat kunnen we gaan verwachten? En wat betekent het in de dagelijkse praktijk voor de ongeveer 90 miljoen dieren die wij alleen al in NL in de pluimveehouderij houden?

We spreken met:

Vera Bavinck, bioloog en pluimvee-dierenarts. Met haar methode kip-Up helpt ze veel grote leg-pluimveehouders om de gezondheid, de productie en het dierenwelzijn van hun dieren in kaart te brengen. Daarnaast werkt ze als vaste dierenarts voor pluimveebedrijf Kipster, én zet ze zich in voor vele kleinschalige kippenhouders en alle praktische zaken waar zij tegenaan lopen.

Ook aan tafel zit een bekende van de podcast; Professor Thijs Kuiken. Hij is Hoogleraar Vergelijkende Pathologie aan het Erasmus MC. Hij verdiept zich in opkomende infectieziekten, en doet inmiddels al 27 jaar onderzoek naar

de hoogpathogene vogelgriep. 4 jaar geleden pleitte hij er in deze podcast al voor om de vogelgriep bij de wortels aan te pakken, oa door het verkleinen van de veestapel.

Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Sinds we het virus hebben over laten gaan naar wilde vogels is het door onze vingers geglipt en hebben we het niet meer in de hand. Het gaat ook naar Noord-Ameria, Zuid-Amerika, Antarctica, Australie. En daar kunnen we helemaal niks aan doen.”

– Thijs Kuiken, Erasmus MC

Luister o.a. op:

#117 Landenspecial Australie, deel 1: Hoe vleeshonger een continent verwoestte

Journaal #87: Denemarken maakt Ministerie van Justitie verantwoordelijk voor handhaving dierenwelzijn

#116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman

Het bericht #116 Door vlees, zuivel en eieren raken schaarse mineralen nog sneller op – Cees Buisman verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#105 Is vlees verslavend?

Esther Molenwijk — Fri, 19 Dec 2025 04:00:43 +0000

Luister o.a. op:

“In mijn hoofd ben ik vegan"

Het is misschien wel de grootste paradox van deze tijd: we houden van dieren maar we eten ze ook. Hoe kan het dat het zo ontzettend moeilijk is om te stoppen met vlees? Is het misschien… verslavend? Esther zoekt het uit.

Experts in de podcast:

Amanda Henry, Professor Evolution of the Human Diet, Leiden Universiteit
Rogier Hoenders. Hoogleraar zingeving, leefstijl en GGZ, Universiteit Groningen
Petra Ooms, Verslavingsarts KNMG, Jellinek
Rutger Brouwer, voedingswetenschapper Wageningen Universiteit

Met dank aan Daphne Gakes

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

Credits:
Sound design en Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Ik zou het echt geweldig vinden als vlees in heel Amsterdam niet beschikbaar was… Overheid, betuttel mij!”

/Daphne Gakes

Vegan Journaal #75: Vis-sector wil graatje meepikken van de eiwittransitie

#104 Carolina Trujillo: Maatschappij houdt ons blind voor dierenleed

Vegan Journaal #74: NVWA staakt hetze tegen plantaardig gehakt

Het bericht #105 Is vlees verslavend? verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#103 De teek: Helpt het gevaarlijkste dier van Nederland ons straks ook van het vlees af?

Esther Molenwijk — Fri, 21 Nov 2025 04:00:03 +0000

Luister o.a. op:

“Vleesallergie veroorzaakt door een tekenbeet"

Peter Schaefer belandt, na een avondje barbecueën, met ademnood en hevige huiduitslag op de 1e hulp. Wat blijkt? Hij heeft een vleesallergie. Deze allergie wordt veroorzaakt door een tekenbeet. In de VS rukt ie al op naar zo’n 20.000 slachtoffers per jaar. Kunnen we ‘m ook in Nederland verwachten? En zou deze teek onze vleesconsumptie kunnen beïnvloeden?

In gesprek met:

Hanneke Oude Elberink, Allergoloog UMCG
https://www.umcg.nl/-/j-n-g-oude-elberink

Didier Ebo, Diensthoofd immunologie, allergologie en reumatologie UZA
https://www.uza.be/nl/zorgverleners/didier-ebo

Arnold van Vliet, Bioloog aan de Wageningen Universiteit
https://www.wur.nl/nl/personen/arnold-van-vliet.htm

Credits:
Sound design en audio mixage: Bram Schouw, Studio Solo

“Ik moet toegeven dat dierenleed me nooit zo bezig hield”

/Peter Schaefer

Vegan Journaal #73: Ophokplicht maakt voor de meeste kippen geen enkel verschil

#102 Teun van de Keuken: Vegans hebben de beste argumenten

Vegan Journaal #72: Wet gehaktbenaming juist bedoeld om te beschermen tegen uitwassen vleesindustrie

Het bericht #103 De teek: Helpt het gevaarlijkste dier van Nederland ons straks ook van het vlees af? verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#96 Effectief doneren: waar maakt jouw euro het grootste verschil voor dieren?

Esther Molenwijk — Fri, 04 Jul 2025 03:00:04 +0000

Luister o.a. op:

“Wereldwijd gaat er minder dan 0,005% van de donaties naar dieren in de bio-industrie”

Stel, je hebt elke maand een paar euro in de over. Of je hebt net je startup naar de beurs gebracht en je hebt opeens miljoenen tot je beschikking. En stel, je denkt, ik ga er iets goeds mee doen. Dan vraag je je misschien af: waar kan ik mijn geld nou het beste aan doneren? De goede doelen vechten om je aandacht. Van vrede op aarde tot hongerlijdende kinderen, van het kattenasiel tot campagnes voor plantaardig eten. Waar komt je euro nou het beste terecht?

Daarover ga ik in gesprek met Bram Schaper van Stichting Doneer Effectief en Stien van der Ploeg van Animal Charity Evaluators.

Doneer Effectief:
https://doneereffectief.nl/

Animal Charity Evaluators:
https://animalcharityevaluators.org/

De top 11 aanbevolen dierenorganisaties:
https://animalcharityevaluators.org/recommended-charities/

Het onderzoek naar de welzijnservaring van verschillende dieren:
https://rethinkpriorities.org/research-area/welfare-range-estimates/

Credits:
Interview en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“De ene dierenorganisatie kan wel 10.000x effectiever zijn dan de andere”

/Bram Schaper, Doneer Effectief

Vegan Journaal #65: Verdwijnt ons vleesverlangen door afslankpillen?

#95 Een halve eeuw activisme: Peter Singer blikt terug en vooruit

Vegan Journaal #64: schapen in Marokko ontsnappen dit jaar aan het offerfeest

Het bericht #96 Effectief doneren: waar maakt jouw euro het grootste verschil voor dieren? verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#94 Lichaam als reproductiemachine: seks en voortplanting in de vee-industrie

Esther Molenwijk — Fri, 06 Jun 2025 03:00:19 +0000

Luister o.a. op:

“Hoe zit het met de seksuele rechten van dieren in de veehouderij”

**Let op, in deze aflevering bespreken we onderwerpen die te maken hebben met de seksuele rechten en het welzijn van dieren. Dit kan door sommige luisteraars als gevoelig of expliciet worden ervaren.**

Naar aanleiding van een artikel over een zedendelict met een kat in Zwitserland (oordeel rechter: “dierenmishandeling & pornografie”), vroeg Esther zich af: Hoe zit het met de dieren in de veehouderij? Is de industrie niet dagelijks bezig met de geslachtsdelen van deze dieren? Hebben wij niet volledig de controle over hun seksuele voortplanting genomen?

Tijdens de conferentie “The politics of (not) eating animals” interviewde zij Stacy Banwell (Professor Criminologie aan de Universiteit van Greenwich) & Paulina Siemieniec (Filosoof aan de Universiteit van Queen’s).

Stacy Banwell
https://www.gre.ac.uk/people/rep/las/stacy-banwell

The War Against Nonhuman Animals

Paulina Siemieniec
https://paulinasiemieniec.com/

https://www.queensu.ca/philosophy/people/paulina-siemieniec

Dit interview vond (met dank aan Eva Meijer) plaats tijdens:
The politics of (not) eating animals (University of Amsterdam)

Kijktip: COW
https://www.cow.movie/

Credits:

Interview en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Professor Banwell argues that we are currenlty engaged in a war against nonhuman animals that involves sexual and reprodutive violence.

Vegan Journaal #63: Insecten: Het begin van een nieuwe bio-industrie of valse belofte?

#93 Polarisatie: nodig voor verandering of contra-productief? Bart Brandsma, polarisatie-expert

Vegan Journaal #62: Horeca kan 76 miljoen dieren uitsparen (plus 133 miljoen garnalen)

Het bericht #94 Lichaam als reproductiemachine: seks en voortplanting in de vee-industrie verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#92 Vleesreclames in de Ban: Een logische stap of ultieme betutteling? (Deel 2)

Esther Molenwijk — Fri, 09 May 2025 03:00:56 +0000

Luister o.a. op:

“Rechter oordeelt: een reclameverbod mag”

Het lijkt zo logisch als wat: als je als overheid wil dat je mensen ergens minder van gaan consumeren, dan is het stoppen met promoten van dat product in de openbare ruimte stap één.

In het tweede deel van dit tweeluik kijken we naar de ontwikkelingen in de verschillende steden. Welke gemeenten volgen al het Haarlems voorbeeld en weren vleesreclame uit de straten? En wat oordeelt de rechter over een reclameverbod in Den Haag?

Ook onderzoeken we wat het zou kosten om de hele stad reclamevrij te maken.

In deze aflevering:

Ziggy Klazes, gemeenteraadslid GroenLinks in Haarlem
Maud Hulshof, Wethouder (oa.) Voedsel
Maartje Poelman, Universitair Docent Gezondheidswetenschappen
Tjarda van der Vijver, jurist bij Advocates for the Future
Marthe Hesselmans, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Download “Gemeenten (bezig) met Reclameverbod”

Credits:
Interviews en montage: Esther Molenwijk
Research: Mara Ruiter
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

“Deze uitspraak gaat natuurlijk niet over vleesreclames, maar het juridisch kader waarbinnen bijvoorbeeld een gemeente vleesreclames zou willen verbieden is hetzelfde. […] Alle vereisten en elementen waar de rechter in deze uitspraak aan toetst zullen ook relevant zijn bij een verbod op vleesreclame. ”

/Tjarda van der Vijver, jurist bij Advocates for the Future, over kort geding van de reisbranche tegen gemeente Den Haag.

Vegan Journaal #61: Varkenshouder krijgt 50 miljoen voor uitkoop van met subsidie gebouwde stallen

#91 Vleesreclames in de ban: Een logische stap of ultieme betutteling? (Deel 1)

Vegan Journaal #60: Waarom er zo weinig (goede) vegan melkchocola is

Het bericht #92 Vleesreclames in de Ban: Een logische stap of ultieme betutteling? (Deel 2) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#91 Vleesreclames in de ban: Een logische stap of ultieme betutteling? (Deel 1)

Esther Molenwijk — Fri, 25 Apr 2025 03:00:37 +0000

Luister o.a. op:

“Niemand is immuun voor reclame”

Het lijkt zo logisch als wat: als je als overheid wil dat je mensen ergens minder van gaan consumeren, dan is het stoppen met promoten van dat product in de openbare ruimte stap één. Een groot aantal gemeentes is op dit moment dan ook bezig om een verbod op reclames voor bijvoorbeeld vliegen of vlees te formuleren.

Hoe pak je een verbod op vleesreclame aan? Wat vindt de reclame-industrie er van? En hoeveel vat heeft reclame eigenlijk op ons? Dat zoeken we uit in dit tweeluik.

In deze aflevering gaan we in op de Gemeente Haarlem, die als eerste het initiatief nam voor een verbod op vleesreclames. Ook spreken we een neuromarketeer die ons uitlegt wat reclame met ons brein doet.

In deze aflevering:

Ziggy Klazes, gemeenteraadslid GroenLinks in Haarlem
Lodewijk Jürgens, Beleidsadviseur Gemeente Haarlem
Tjarda van der Vijver, jurist bij Advocates for the Future
Marthe Hesselmans, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
Martin de Munnik, co-founder bij Neurensics

Credits:
Interviews en montage: Esther Molenwijk
Research: Mara Ruiter
Voxpop: Tessa Stevens
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

“Een reclameverbod betuttelend? Er is een miljarden industrie, die is gecreëerd om jou dingen te laten doen, die je anders niet zou hebben gedaan. Dát is betuttelend zou ik zeggen.”

/Tjarda van der Vijver, jurist bij Advocates for the Future

Vegan Journaal #60: Waarom er zo weinig (goede) vegan melkchocola is

#90 Filosoof Eva Meijer (UvA): “Het kan mij niet zo veel schelen of mensen voortbestaan, maar wel dat we op een rechtvaardige manier uitsterven”

Vegan Journaal #59: Rundvleesindustrie schiet in eigen doel

Het bericht #91 Vleesreclames in de ban: Een logische stap of ultieme betutteling? (Deel 1) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#89 Hoe de veevoerindustrie de veehouderij heeft gevormd – historicus Floor Haalboom

Esther Molenwijk — Fri, 28 Mar 2025 04:00:44 +0000

Luister o.a. op:

“Er is geen openbaar toegankelijke informatie over wat de Nederlandse veestapel eet”

Over veehouders lezen we dagelijks in de krant. Maar over de sector die daar achter staat horen we maar weinig. Terwijl juist deze industrie de basis vormt van onze vlees, zuivel en eierproductie. Ik heb het over: de veevoerbedrijven.

En terwijl ze graag buiten beeld blijven in de huidige discussies over bijvoorbeeld stikstof, mest en dierenwelzijn, hebben ze een enorme invloed gehad op de bio-industrie die we nu hebben. Floor Haalboom, Universitair docent aan de Universiteit van Utrecht, deed er onderzoek naar.

Vanuit haar achtergrond als bioloog én wetenschapshistoricus specialiseerde ze zich in de milieugeschiedenis van de veehouderij, diergeneeskunde, zoönosen. Hoe is de veevoerindustrie opgekomen? Hoe heeft ze de veeteelt veranderd? En welke invloed heeft ze op de veehouder?

Credits:
Interview en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Het industrialiseren van de veeteelt was een heel controversiële vraag binnen de mengvoederindustrie. Het had zeker anders kunnen lopen.”

/Floor Haalboom, Universitair Docent, Dier in Wetenschap en Maatschappij (UU)

Vegan Journaal #58: De mestparadox: terwijl onze dierlijke mest zich ophoopt importeren we kunstmest uit Rusland

#88 Een kort leven? Een beter leven? Of helemaal geen leven? Het dilemma van de eendagshaantjes

Vegan Journaal #57: Burgerpanel wijst uit: vlees is helemaal niet gepolariseerd

Het bericht #89 Hoe de veevoerindustrie de veehouderij heeft gevormd – historicus Floor Haalboom verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#88 Een kort leven? Een beter leven? Of helemaal geen leven? Het dilemma van de eendagshaantjes

Esther Molenwijk — Fri, 14 Mar 2025 04:00:56 +0000

Luister o.a. op:

“Is het laten opgroeien van de hanen voor vlees wel een vooruitgang?”

Wanneer je een biologisch eitje koopt, dan zal het wel goed zitten, toch? Daarvoor zullen toch geen eendagshaantjes gedood worden? Deze luisteraarsvraag leidde tot een speurtocht naar het verhaal van kip en ei. Is het beter voor de hanen om op te groeien voor vlees? Of om nooit geboren te worden? Het blijkt een onderwerp vol ethische dilemma’s.

In deze uitzending;

Franck Meijboom, Hoogleraar Animal Stewardship, Universiteit Utrecht

Hans Fuchs, projectleider kennis en innovatie bij Bionext

Sander Verbeek, eigenaar biodynamisch eierpakstation De Grote Kamp

Credits:
Research en interviews: Wendy Hoenkamp
Regie en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Niemand dacht, laten we eens het probleem van die eendagshaantjes gaan creeren. Het is collateral damage.”

/Franck Meijboom, Hoogleraar Animal Stewardship (UU)

Vegan Journaal #57: Burgerpanel wijst uit: vlees is helemaal niet gepolariseerd

#87 “Ik ben filosoof, dus ik ben veganist” – Floris van den Berg

Vegan Journaal #56: Ontsnapping ‘plofzalmen’ in Noorwegen vormt een grote bedreiging voor wilde zalm

Het bericht #88 Een kort leven? Een beter leven? Of helemaal geen leven? Het dilemma van de eendagshaantjes verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#85 Wat zegt de koe en hoe gelukkig is de kip? Over dierentaal met Leonie Cornips en Marjolein de Rooij

Esther Molenwijk — Fri, 31 Jan 2025 04:00:33 +0000

Luister o.a. op:

“Als je koeientaal leert begrijpen, dat is iets magisch”

Wat als dieren konden praten. Of, misschien praten ze al lang, en moeten wij ze alleen nog leren verstaan. Maar hoe onderscheid je de ene boe van de andere boe, hoe interpreteer je wat er achter een tik en een tok schuil gaat?

Daar houden de twee gasten van vandaag zich mee bezig.

Leonie Cornips is taalkundig onderzoeker aan het NL-LAB/Meertens Instituut (KNAW), en Bijzonder Hoogleraar Taalcultuur aan de Universiteit Maastricht. Zij doet al 8 Jaar onderzoek naar de taal van dieren, met een voorliefde voor koeien.

Marjolein de Rooij richtte de vakbond voor Dieren op en schreef het boek “hoeveel vakantiedagen heeft een varken”. Recent deed ze onderzoek naar kippentaal met als doel de zogenaamde Kippengeluksmeter te ontwikkelen.

Meer info:

De filmpjes met de koeiengeluiden
https://www.youtube.com/@VakbondvoorDieren

Website Leonie Cornips
https://leoniecornips.com/

Project Koe en taal
https://nl-lab.net/projecten/koe-taal

Informatie over de kippengeluksmeter
https://www.vakbondvoordieren.nl/kippengeluk/

Credits:

Interview en montage: Esther Molenwijk
Voxpop: Tessa Stevens
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Foto’s Marjolein: Cynthia Boll

Foto Leonie: Henk van de Ven

“Taalkundigen hebben een heel humanistisch perspectief en dat betekent dat de mens boven alles en iedereen staat – omdat de mens taal heeft.”

/Leonie Cornips, Taalkundig onderzoeker KNAW

Vegan Journaal #54: Zege van Greenpeace: rechter sommeert de regering om direct te beginnen met stikstofbeleid

#84 Topsport en veganisme: een winnende formule? Met Janneke van der Meulen en Frans Claes

Vegan Journaal #53: Liggen we op koers om de doelen voor 2025 te behalen?

Het bericht #85 Wat zegt de koe en hoe gelukkig is de kip? Over dierentaal met Leonie Cornips en Marjolein de Rooij verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#84 Topsport en veganisme: een winnende formule? Met Janneke van der Meulen en Frans Claes

Esther Molenwijk — Fri, 17 Jan 2025 04:00:31 +0000

Luister o.a. op:

“In de topsport wereld is het eiwit dat de klok slaat”

XL: Let op! Check je favoriete podcast app en beluister de extra lange versie van deze aflevering!

Dat je gezond kan zijn met een louter plantaardig dieet, dat weten we inmiddels. Maar kun je ook topprestaties neerzetten? Of geeft plantaardig eten je zelfs een voordeel als topsporter?

Daar ga ik over in gesprek met Frans Claes en Janneke van der Meulen.

Frans is mountainbiker. Hij is drie keer Belgisch kampioen geweest en overall kampioen van de wereld series.

Janneke van der Meulen won 5 x goud op het WK kustroeien. En dan doet ze ook nog wel eens een wedstrijdje triatlon, zwemmen of mountainbiken. Daarnaast schreef ze drie boeken over gezondheid, waarover ze ook een podcast maakt.

Wat heeft deze topsporters aangezet om helemaal plantaardig te gaan? Hoeveel planten moet je wel niet eten om dat soort prestaties neer te zetten? En waarom is de sportwereld toch zo vergeven van de eiwitshakes?

Meer info:

Website Janneke van der Meulen:
https://www.jannekevandermeulen.nl/

Boek De Eiwitleugen
https://www.jannekevandermeulen.nl/product/de-eiwitleugen/

Website Frans Claes
https://www.frans-claes.be/

Credits:
Interview: Esther Molenwijk
Montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Dan zijn zij zo gefocust op die eiwitten, dan denken ze dat die eiwitten belangrijk zijn, maar ze worden eigenlijk sterker door hard te bewegen en door hard te trainen.”

/Frans Claes, professioneel mountainbiker

Vegan Journaal #53: Liggen we op koers om de doelen voor 2025 te behalen?

#83 Uit het archief: Een dag in het hart van de bio-industrie

#82 Kerstspecial: Het leven van het vleeskonijn

Het bericht #84 Topsport en veganisme: een winnende formule? Met Janneke van der Meulen en Frans Claes verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#81 Gesprekken over vlees. Wat werkt wel en wat werkt niet? Met Freerk Teunissen, Roos Vonk en Tobias Leenaert

Esther Molenwijk — Fri, 13 Dec 2024 04:00:34 +0000

Luister o.a. op:

“You can’t alienate people into joining your team.”

Na vele reacties op de aflevering over mijn straatactivisme, besloot ik er een vervolgaflevering over te maken. Daarin staat centraal: welke communicatie werkt nu wel en niet om mensen richting minder vlees te bewegen? Communicatie- en gedragstrainer Freerk Teunissen helpt me in mijn zoektocht. We gaan langs Roos Vonk en Tobias Leenaert, en we testen op de kerstmarkt.

Over Freerk Teunissen
www.freerkteunissen.nl

Over Roos Vonk
www.roosvonk.nl

Over Tobias Leenaert
tobiasleenaert.substack.com

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

Credits:
Interviews: Esther Molenwijk en Freerk Teunissen
Montage: Esther Molenwijk
Met dank aan: Freerk Teunissen, Roos Vonk en Tobias Leenaert
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Eigenlijk zijn wij mensen een mannetje bovenop een olifant. Die olifant is ons onbewuste, ons gedrag. En als die olifant naar links gaat denkt dat mannetje : oh ja, ik wilde ook naar links, en daardoor gaat die olifant naar links. Maar die olifant gaat gewoon z’n eigen kant op.”

/Freerk Teunissen

Vegan Journaal #50: Wat gaat de ontbossingswet betekenen voor veevoer, vlees, zuivel en eieren?

#79 Hoe dierenartsen miljoenen gezonde biggen moesten doden tijdens de varkenspest – Kees Scheepens en Rudolf Raymakers

Vegan Journaal #49: Wat gaat Trump betekenen voor de eiwittransitie?

Het bericht #81 Gesprekken over vlees. Wat werkt wel en wat werkt niet? Met Freerk Teunissen, Roos Vonk en Tobias Leenaert verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#62 Reuma en artrose de baas met een plantaardig menu? Wendy Walrabenstein

Esther Molenwijk — Fri, 08 Mar 2024 05:00:45 +0000

“Ik had in het begin last van veel scepticisme”

Meer dan 2 miljoen van de Nederlanders kampt met een vorm van Reuma. Wat nou, als je deze ziekte met je voeding en leefstijl kan remmen of misschien zelfs terugdraaien? Wendy Walrabenstein deed onderzoek naar het effect van plantaardige voeding op reuma en artrose.

In deze aflevering:

wat is precies reuma en artrose en waarom lijden steeds meer mensen hier aan?
hoe zat het onderzoek naar plantaardig eten bij reuma en artrose in elkaar?
wat waren de resultaten?
kan je met plantaardig eten reuma en artrose omkeren?
waarom structurele, laaggradige ontsteking zo’n grote rol speelt
hoe kan het voeding en leefstijl meer aandacht krijgen in het zorgsysteem

Meer info:

De resultaten voor reumatoïde artritis

https://walrabenstein.nl/leefstijlprogramma-plants-for-joints-effectief-voor-reumatoide-artritis/

De resultaten voor artrose
https://walrabenstein.nl/artrose-en-plants-for-joints/

Het Plants for joints programma
https://reade.nl/wetenschap/onderzoek/plants-for-joints

Credits:
Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution
Audio en design: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Het is geen sinecure om van de een op de andere dag helemaal plantaardig te gaan eten. Het is simpel maar niet makkelijk. Je moet echt je gedrag veranderen, zeker als je bijvoorbeeld van biefstukken houdt.”

/Dr. Wendy Walrabenstein, Amsterdam UMC

Vegan Journaal #30 – Onderzoek: verschuiving naar “Dierwaardige veehouderij” levert meer op dan het kost

#61 Is het roer om bij de Rabobank? Alex Datema, directeur Food & Agri Rabobank

Vegan Journaal #29 Waarom de visserij op kleine krill ‘garnaaltjes’ desastreus is voor het ecosysteem van de oceaan

Het bericht #62 Reuma en artrose de baas met een plantaardig menu? Wendy Walrabenstein verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#59 Kunnen kinderen gezond groot worden op een vegan dieet? Met kinderarts Koen Joosten en diëtiste Lisa Steltenpool

Esther Molenwijk — Fri, 26 Jan 2024 04:59:41 +0000

“Groente is de kapstok van een gezonde leefstijl.”

Het is een van de meest gestelde vragen: Is het verantwoord om je kind helemaal plantaardig te voeden?

Neem je met 100% plantaardig niet een risico? Hoe doe je dat buiten de deur, met traktaties? En hoe zorg je dat je kind geen buitenbeentje wordt dat niet mee mag eten met de rest?

Het is een tweeluik geworden. In dit eerste deel duiken we de gezondheid in. Ik ga op bezoek bij Kinderarts-intensivist Koen Joosten (Sophia Kinderziekenhuis, gespecialiseerd in voeding en metabolisme) en Lisa Steltenpool (vegan diëtiste).

In deze aflevering:

Wat maakt een kinderlichaam anders dan een volwassenenlichaam?
Hoe is het gesteld met de gezondheid van kinderen in Nederland
Bevat vegan moedermelk alle benodigde stoffen?
Wat zijn mogelijke risico’s en tekorten?
Wat zijn juist de gezondheidsvoordelen?
Hoe weet je of je kind genoeg binnenkrijgt?
Is een vegan eetpatroon voor kinderen aan te raden?

Meer info:

Profiel dokter Koen Joosten:
https://www.erasmusmc.nl/nl-nl/sophia/patientenzorg/zorgverleners/joosten-koen

Website diëtiste Lisa Steltenpool:
https://www.growthatflow.nl

Bestel de checklists van Lisa hier:
https://share-eu1.hsforms.com/1NdXw4tkaRUK9v2bzgzEozwfwckz

Twee boeken die Lisa aanraadt:
“Nourish” van Resma Shah en “The plant-based baby & toddler” van Whitney English

Moedermelk veganistische moeders, onderzoek van Hannah Juncker:
https://www.amsterdamumc.org/nl/vandaag/moedermelk-van-veganistische-vrouwen-bevat-twee-belangrijke-voedingsstoffen.htm

Over vegan flesvoeding:
https://groenemoeke.nl/baby/vegan-flesvoeding/

Credits:

Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution
Audio en design: Marlon van der Pas, Nothing Blank
Met dank aan research-stagiaire Amber Bisschop

“Je kan als moeder – als je zwanger bent – invloed hebben op de smaakontwikkeling van de baby. Tijdens de zwangerschap. Dus kinderen waarvan de moeders al veel meer gevarieerd groenten eten, worden voorbereid om het zelf ook te kunnen.”

/Lisa Steltenpool (Plantaardig diëtiste)

Het bericht #59 Kunnen kinderen gezond groot worden op een vegan dieet? Met kinderarts Koen Joosten en diëtiste Lisa Steltenpool verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#58 Gaan grazende koeien de klimaatcatastrofe voorkomen? Corina van Middelaar (WUR)

Esther Molenwijk — Fri, 12 Jan 2024 05:01:13 +0000

“Ik geloof niet dat de voedselproductie, de veehouderij klimaatneutraal kan zijn.”

Het is zo’n idyllisch beeld. Het visitekaartje van de veeteelt: Dat romantische plaatje van de koe in de wei.

Niet voor niets adverteren rundvleesproducenten dan ook steeds vaker met de term ‘grass-fed-beef’. Of beter nog: regeneratief; koeien zouden zelfs goed zijn voor het ecosysteem en het klimaat.

Is dat zo? Ik ga in gesprek met Corina van Middelaar, docent dierlijke productiesystemen aan de WUR. Zij verdiept zich al jaren in de broeikasgas-emissies van de veeteelt en publiceerde er onlangs een ondubbelzinnig paper over.

In deze aflevering:

Hoeveel impact heeft de methaanuitstoot van koeien op de opwarming van de aarde?
Hoe verschilt de impact van methaan van die van CO2?
Nemen de graslanden waar koeien op grazen CO2 op?
Compenseert de CO2 opname van graslanden de methaanuitstoot van koeien en andere herkauwers?
Welke GVE norm zou nodig zijn om naar een ‘klimaatneutrale’ rundveehouderij gaan?
Kan het de rol van de vakgroep Dierwetenschappen zijn om te werken naar een verkleining van de veestapel?

Meer info:

Het artikel van o.a. Yue Wang en Corina van Middelaar dat we bespreken in deze aflevering: “Risk to rely on soil carbon sequestration to offset global ruminant emissions”

https://www.nature.com/articles/s41467-023-43452-3

Extra toelichting van Corina van MIddelaar:

Om beter inzicht te krijgen in de netto bijdrage van koolstofvastlegging als reductiestrategie wordt in het onderzoek gebruik gemaakt van een klimaatmodel. De impact van een continue uitstoot van methaan wordt hierbij vergeleken met die van koolstofvastlegging in graslandbodems, waarbij rekening gehouden wordt met de verschillen tussen methaan en CO2, en het feit dat koolstofvastlegging in graslanden een eindig proces is. Zie het paper voor verdere informatie.

Credits:

Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution
Audio en design: Marlon van der Pas, Nothing Blank

“Ik denk dat er grote veranderingen nodig zijn om ons voedselsysteem duurzaam te maken en dat er in de veehouderij ook echt een reductie in dieraantallen nodig is om het milieu te sparen”

/Corina van Middelaar (Wageningen University & Research)

Het bericht #58 Gaan grazende koeien de klimaatcatastrofe voorkomen? Corina van Middelaar (WUR) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#49 De ontplofte kip. Dirk-Jan Verdonk over de opkomst van de vleeskip

Esther Molenwijk — Fri, 22 Sep 2023 04:13:41 +0000

“Weinig is onnatuurlijker dan de huidige plofkip”

Ruim 20 kg kip eten we jaarlijks gemiddeld per persoon Nederland. Dat zijn 170 miljoen kippen. Kipkluifjes, kip kerrie, broodje kip, kipnuggets, je kan alle kanten op met dit meest veelzijdige stukje vlees. Maar, volgens wakker dier, ook het meest mishandelde stukje vlees.

Het nieuwe boek van Dirk-Jan Verdonk, “De Ontplofte kip”, laat zien dat het bovendien een fascinerend stukje vlees is. Want de vleeskip, is pas een heel recente ontdekking. Hoe is dit dier gecreëerd, en hoe is het zo’n groot deel van ons menu uit gaan maken? In gesprek met Dirk-Jan Verdonk zelf. Hij is historicus en directeur van de stichting World Animal Protection.

In deze aflevering:

De vleeskip als toetssteen van het antropoceen
Hoe is de vleeskip ontstaan?
Wat is een ‘hybride kip’
Wat is de aard van de kip?
Hoe heeft de nieuwe kip het leven van de boer veranderd?
Is kip het duurzaamste stukje vlees?
Waarom is er in de kringlooplandbouw geen rol meer voor de vleeskip?
Gaat de kipconsumptie de komende jaren nog toenemen?

Credits:

Presentatie: Esther Molenwijk, Stichting The Food Revolution
Vegan Voxpop: Ernie van Dalen, De Groene van Dalen
Audio en design: Marlon van der Pas, Nothing Blank
Titelfoto: Uit het boek ‘Hidden’ door JoAnne McArthur

Meer info:

Het boek De Ontplofte kip:

https://www.walburgpers.nl/nl/book/9789462497887/de-ontplofte-kip

Een filmpje van de ‘Kip van morgen’ wedstrijd die de bakermat was van de moderne vleeskip:

https://www.youtube.com/watch?v=RrAV4zmZa-w

World Animal Protection, de Stichting waarvan Dirk-Jan Verdonk directeur is:

https://www.worldanimalprotection.nl

De Wageningse studie naar kringlooplandbouw die Dirk Jan Verdonk in de podcast noemt:

https://www.wur.nl/nl/show-longread/terug-naar-de-roots-van-het-nederlandse-voedselsysteem-van-meer-naar-beter.htm

“De vleeskip is meest talrijke vogel op aarde. En het gewicht van alle vleeskippen op aarde weegt meer dan van andere vogels bij elkaar opgeteld. Dus die vleeskip heeft de samenstelling van het leven radicaal veranderd. Het is de meest talrijke vogel op aarde maar vrijwel niemand ziet dat dier ooit levend.”

/Dirk-Jan Verdonk

Het bericht #49 De ontplofte kip. Dirk-Jan Verdonk over de opkomst van de vleeskip verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#48 Vleesvervangers: gezonder dan vlees? Martine van Haperen (Proveg) en Jaap Seidell (VU)

Esther Molenwijk — Fri, 08 Sep 2023 04:23:31 +0000

“Er zijn heel veel voorbeelden van vleesvervangers die eigenlijk heel goed zijn”

Vandaag een best wel ingewikkeld maar veelbesproken onderwerp. Hoe gezond zijn vleesvervangers? In gesprek met Martine van Haperen en Jaap Seidell.

Martine is expert voeding en gezondheid bij Proveg. Daarnaast adviseert ze bedrijven over plantaardige voeding. Zij deed het afgelopen half jaar onderzoek naar de voedingswaarde van vleesvervangers. Deze maand verschijnt het rapport.

Jaap Seidell is hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, en houdt zich bezig met voeding, voedselbeleid en welvaartsziekten. Daarnaast zit hij in de wetenschappelijke raad voor Integrale Duurzame Landbouw en Voeding. En hij adviseert de Gezondheidsraad en ook nog eens de internationale World Health Organisation.

Meer info?

Het onderzoek van Proveg naar vleesvervangers:

https://proveg.com/nl/blog/vleesvervangers-vaak-gezonder-dan-vergelijkbare-vleesproducten/

Nova classificatie van voedingsmiddelen:

https://www.fao.org/3/ca5644en/ca5644en.pdf

In deze aflevering:

Martine van Proveg heeft onderzoek gedaan hoe de vleesvervangers scoren op de criteria van het voedingscentrum. Scoren ze beter of slechter dan dierlijk vlees?
Hoe zit het met het zoutgehalte van vleesvervangers?
In de Vegan Voxpop: hoe denken mensen op straat over vleesvervangers?
Houden vleesvervangers mensen tegen om over te stappen op onbewerkte veganistische voeding?
Zegt de voedingswaarde alles over de gezondheid van een product?
Is er iets mis met ‘bewerkte’ voeding?
Kun je beter naar de ingrediëntenlijst kijken, of naar de voedingswaarde?

“Vleesvervangers zijn gemiddeld gezonder dan bewerkt vlees”

/Martine van Haperen

Het bericht #48 Vleesvervangers: gezonder dan vlees? Martine van Haperen (Proveg) en Jaap Seidell (VU) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#43 John Webster: Hebben dieren een bewustzijn en wat betekent dat voor hoe wij met ze om gaan?

Esther Molenwijk — Fri, 30 Jun 2023 04:01:38 +0000

"Sheep are best at being sheep"

John Webster is dierenarts en emeritus hoogleraar veehouderij aan de Universiteit van Bristol, waar hij het Bristol Centre for Animal Behaviour and Welfare opgerichtte. Hij herschreef in de jaren ‘90 de vrijheden van dieren. Dat waren tot dan: De vrijheid om op te staan, om te zitten, om zich om te draaien en ledematen te strekken. Webster verruimde deze definitie behoorlijk. Maar heeft het dier in de veehouderij ook keuzevrijheid? Hij vertelt hoeveel slimmer dieren zijn dan wat wij denken. Wist jij dat er vogels zijn die mossels vangen en heel slim gebruik maken van rijdende auto’s om deze te “kraken”?

Maar dán neemt het gesprek een behoorlijk onverwachte wending. Kloppen zijn stellingen over dieren in het voedselsysteem wel? We bellen met Imke de Boer, Hoogleraar Dieren & Duurzame Voedselsystemen aan de Wageningen Universiteit, voor een reactie. Ook reageert John op onze eerdere eveneens Engelse gast George Monbiot..

In deze aflevering:

Over dierenwelzijn
Hoe intelligent zijn dieren en kunnen we intelligentie als maatstaf gebruiken?
Hoe ziet John het gebruiken van dieren voor consumptie?
Eet John zelf eigenlijk nog wel eens vlees?
Hoe ziet hij de toekomst er uit van mens & dier?
Hoe zit dat ook alweer met dieren en CO2?
Landbouw zonder dierlijke mest, kan dat?

Meer info?

Website van John Webster:
https://www.websterwelfare.com/
John Webster op CIWF:
https://www.ciwf.org/about-compassion/people-at-compassion/visionaries/academia/professor-john-webster/

Met dank aan de organisatoren van het Extinction or Regeneration congres:

Compassion in World Farming: https://www.ciwf.nl/
IPES Food: https://www.ipes-food.org/

En dank aan Imke de Boer voor haar reactie in deze podcast.

https://deboerenvoedsel.nl/

I refuse to say that evolution has proceeded through an increasing degree of sophistication until they got on the top of the ladder, the humans. This is rubbish!

/John Webster

Sluiten kringlopen

Natuurlijke hulpbronnen

Het bericht #43 John Webster: Hebben dieren een bewustzijn en wat betekent dat voor hoe wij met ze om gaan? verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#40 Kankerarts op de bres voor plantaardige voeding – Shireen Kassam (Plant-Based Health Professionals UK)

Esther Molenwijk — Fri, 26 May 2023 04:01:38 +0000

"there's a lack of knowledge about food among health professionals"

In London, op het congres van Compassion in World Farming en iPES Food, interview ik Dokter Shireen Kassam. Shireen is hematoloog. Zij bestudeert ziekten van het bloed, met een specialisatie in lymfenklierkanker. Maar de laatste jaren is ze zich gaan verdiepen in het effect van voeding, en dan vooral Plantaardige voeding, op het genezen én het voorkomen van ziekten.

Ze deed een extra studie, leefstijlgeneeskunde, en richtte daarna de organisatie Plant-Based Health Professionals UK op. Daarmee onderwijst ze artsen en gezondheidsprofessionals over de effecten van een vegan voedingspatroon. Recent schreef ze samen met haar zus, die ook kankerarts is, het boek: Eating Plant-Based: Scientific Answers to Your Nutrition Questions. Een uitgelezen kans om eens even de diepte in te gaan op de gezondheidsaspecten van een plantaardig dieet.

Dit interview is in ‘t engels.

Deze aflevering:

Waarom is Shireen, als kankerarts, zich gaan specialiseren in voeding?
Op welk dieet blijven mensen het langst gezond?
Zijn plantaardige proteïnen even goed als dierlijke?
Hoe belangrijk is vitamine B12?
Is plantaardig eten slecht voor je botten?
Hoe zit het met zwangere vrouwen, jonge kinderen en oudere mensen?
Hebben ziekenhuispatiënten dierlijke proteïnen nodig?
Hoe voorkom je, als voorvechter van plantaardige voeding, een tunnelvisie?

Meer info?

Website Plant-Based Health Professionals UK: https://plantbasedhealthprofessionals.com/
Plantbased Health online:
https://plantbasedhealthonline.com/

Met dank aan de organisatoren van het Extinction or Regeneration congres:

Compassion in World Farming: https://www.ciwf.nl/
IPES Food: https://www.ipes-food.org/

Its almost criminal, isn’t it, to be serving the same food that has potentially contributed to the illness. The fact that we still serve processed red meat, bacon and sausages in UK hospitals when we have known since 2015 that it is a direct cause of colorectal cancer. How can that be?

/Shireen Kassam

Het bericht #40 Kankerarts op de bres voor plantaardige voeding – Shireen Kassam (Plant-Based Health Professionals UK) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#30 Past het dier nog op ons bord? Imke de Boer (WUR)

Esther Molenwijk — Fri, 06 Jan 2023 05:02:38 +0000

“Ik vind mezelf niet belangrijker dan die koe die hier buiten loopt."

Past het dier nog op ons bord? een treffende vraag die je zowel vanuit duurzaamheids-, als vanuit ethisch oogpunt kunt beschouwen. Dat is precies wat Imke de Boer, Hoogleraar Dieren & Duurzame Voedselsystemen aan de Wageningen Universiteit, doet.

Ze is een van de grondleggers van de kringloopvisie op de landbouw van de vorige minister Carola Schouten. En ze schreef de voedselvisie voor Nederland in 2050, “van meer naar beter”, waar ze de prestigieuze Rockefeller Food System Vision Prize mee won.

In haar recente, heel persoonlijke boek: “Past het dier nog op ons bord?”, stelt ze zich de vraag: mogen wij dieren wel doden en bezitten?

In deze aflevering:

Waarom Imke zich ongemakkelijk voelde bij de studie Dierwetenschappen
Hoe ziet, in de voedselvisie 2050, de rol van het dier in het voedselsysteem eruit?
Hoeveel dierlijke producten zouden we, vanuit duurzaamheidsoogpunt, nog moeten eten?
De mythe van het belang van dierlijke mest
Mogen we dieren nog wel doden en bezitten? – Imkes persoonlijke antwoord hierop
Is de Universiteit Wageningen verantwoordelijk voor het vormgeven van de huidige intensieve veehouderij

Credits:

Foto Imke de Boer: Linelle Deunk

Meer info:

Voedselvisie 2050 die Imke de Boer met haar team aan de WUR schreef: :Terug naar de roots van het Nederlandse voedselsysteem: van meer naar beter: https://www.wur.nl/nl/show-longread/terug-naar-de-roots-van-het-nederlandse-voedselsysteem-van-meer-naar-beter.htm
Imkes Boek: Past het dier nog op ons bord? https://www.athenaeum.nl/boek?authortitle=imke-de-boer/past-het-dier-nog-op-ons-bord—9789056159054
Imkes adviesbedrijf De Boer en Voedsel https://deboerenvoedsel.nl

“Ik vind niet dat voor mijn voedsel dieren moeten worden gehouden waarvan wij hun belangen bepalen, bepalen hoe ze zich voortplanten, wanneer ze kunnen eten, wanneer ze naar buiten kunnen, hun hele leven bepalen en ze vervolgens doden.”

/Imke de Boer

Het bericht #30 Past het dier nog op ons bord? Imke de Boer (WUR) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#25 Een dokter met een plantaardige missie – Patrick Deckers (Caring Doctors)

Esther Molenwijk — Fri, 28 Oct 2022 04:02:38 +0000

"HET IS DWEILEN MET DE KRAAN OPEN"

Het lijkt zo logisch. Wat je eet, heeft invloed op hoe je je voelt. En op je gezondheid. Toch, lijkt deze simpele wijsheid soms ver te zoeken in de medische zorg. Daar wil mijn gast van vandaag verandering in brengen. Patrick Deckers is orthopedisch chirurg en hij richtte deze maand de organisatie Caring Doctors op. Daarin verenigen dokters zich voor een gezonder voedselsysteem. Zij publiceerden daarvoor een manifest met de titel: ons huidige voedingssysteem, geënt op met name dierlijke eiwitten is onhoudbaar voor mens, dier en de aarde.

In deze aflevering:

Wat was voor Patrick Deckers de aanleiding om Caring Doctors op te richten?
Waarom de zorg soms dweilen met de kraan open is
Wat leren studenten geneeskunde over voeding?
Kan vlees en zuivel binnen een gezond voedingspatroon passen?
Welk effect heeft vlees- en zuivelconsumptie op de volksgezondheid?
Hoe is het zover gekomen dat in New York alle ziekenhuizen nu de plantaardige optie als standaard aanbieden?
Wat gaat Caring Doctors doen om de voeding in Nederlandse ziekenhuizen gezonder en meer plantaardig te maken?

Credits

Gast: Patrick Deckers, Caring Doctors
Presentatie: Esther Molenwijk, Bureau DaadWerk
Vegan VoxPop: Ernie van Dalen, de Groene van Dalen
Audio en design: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Meer info?

Website Caring Doctors: https://caringdoctors.org
Manifest Caring Doctors: https://caringdoctors.org/manifest

Het Vegan Journaal met Pablo Moleman van Proveg

“De oplossing ligt op je bord. Je kunt elke dag de keuze maken of je kiest voor je eigen gezondheid, of je kiest voor een toekomst voor de aarde en voor de ethiek van alle dieren. Je kunt elke dag de keuze maken of je gezonder eet. En dat is substantieel minder vlees en zuivel.”

/Patrick Deckers

Het bericht #25 Een dokter met een plantaardige missie – Patrick Deckers (Caring Doctors) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#20 Zoönosen: de tikkende tijdbom van de veeteelt? Met Thijs Kuiken (Erasmus MC)

Esther Molenwijk — Fri, 29 Jul 2022 06:02:38 +0000

Het ziekmakende vogelgriepvirus is een product van de pluimveehouderij

Sommigen noemen het een tikkende tijdbom, anderen Russische roulette: deze aflevering gaat over zoönosen. Dat zijn ziekten die van dier op mens over kunnen springen, zoals covid19 of de vogelgriep. Hoe ontstaan zoönosen? Welke rol spelen onze volle veestallen hierin? Wat kunnen we er aan doen en hoeveel zorgen moeten we ons maken?

Te gast is Professor Thijs Kuiken, Hoogleraar Vergelijkende Pathologie aan het Erasmus MC. Hij verdiept zich in opkomende infectieziekten, zoals de vogelgriep, en in hoe deze samenhangen met biodiversiteit, water, voedsel en gezondheid.

In deze aflevering:

Wat is een zoönose?
Wat zijn de oorzaken van zoönosen?
Waarom is de huidige vogelgriep uitbraak extra zorgelijk?
Wie zijn de veroorzakers van de ziekmakende vogelgriep: de wilde watervogels of het pluimvee?
Wat kunnen we doen om de vogelgriep en andere zoönosen aan te pakken, of beter nog: voor te zijn?
Waarom pleit Thijs Kuiken voor een holistische aanpak en hoe ziet deze er uit?
En natuurlijk ben ik benieuwd… eet de vogelgriep-expert zelf nog wel eens een stukje kipfilet?

Meer info?

Het position paper van Thijs Kuiken en Ron Fouchier ten behoeve van de Hoorzitting “Zoönosen en de huidige situatie rond het vogelgriepvirus” (februari 2022), https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/details?id=2022A00942
Het IPBES rapport over biodiversiteit en het ecosysteem, 2019: https://ipbes.net/global-assessment
Het onderzoek dat Thijs Kuiken aan het eind van de podcast noemt, over de milieu-impact van vlees, zuivel en eieren: “Reducing food’s environmental impacts through producers and consumers” door Poore J, Nemecek T. , https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaq0216

Daarnaast raadt Thijs Kuiken de volgende bronnen aan om verder te lezen:

IPBES, 2020. Workshop Report on Biodiversity and Pandemics. DOI:10.5281/zenodo.4147317. https://ipbes.net/sites/default/files/2020-12/IPBES%20Workshop%20on%20Biodiversity%20and%20Pandemics%20Report_0.pdf
IPCC, 2019: Climate Change and Land. https://www.ipcc.ch/srccl/
Post et al, 2020. Effects of Dutch livestock production on human health and the environment. Sci Total Environ. 737:139702. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969720332228
Steffen et al, 2011. The anthropocene: from global change to planetary stewardship. Ambio 40:739–761. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3357752/
Dhingra et al. Geographical and Historical Patterns in the Emergences of Novel Highly Pathogenic Avian Influenza (HPAI) H5 and H7 Viruses in Poultry. Front Vet Sci. 2018 Jun 5;5:84. doi: 10.3389/fvets.2018.00084. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fvets.2018.00084/full

Foto Thijs Kuiken: gemaakt door Esther Morren

“Ik denk dat we de balans in Nederland en ook in de rest van Europa te veel hebben laten gaan in de richting van int landbouw en te weinig in de richting van natuur.”

/Thijs Kuiken

Het bericht #20 Zoönosen: de tikkende tijdbom van de veeteelt? Met Thijs Kuiken (Erasmus MC) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#18 Hoe (on-)gezond is vlees? Jaap Seidell, Hoogleraar Voeding & Gezondheid aan de VU

Esther Molenwijk — Fri, 01 Jul 2022 06:02:38 +0000

80 tot 90 % van het voedselaanbod is ongezond

Hoe gezond is vlees eigenlijk? En, kán het ook zonder? Hoe worden we verleid in onze voedselkeuzes en zou de overheid zich daarmee moeten bemoeien?

Jaap Seidell is hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hij houdt zich al 40 jaar bezig met voeding, voedselbeleid en welvaartsziekten.

Daarnaast zit hij in de wetenschappelijke raad voor Integrale Duurzame Landbouw en Voeding. Hij adviseert de Gezondheidsraad en ook nog eens de internationale World Health Organisation. Én hij schreef drie boeken over voeding en voedselbeleid.

In deze aflevering:

Hoe gezond is vlees?
Hoe gezond is een vegetarisch dieet? En veganistisch?
Waar moet de veganist extra op letten?
Zijn vleesvervangers een gezonde keuze?
Wat maakt het zo moeilijk om ons eetgedrag te veranderen?
Hoe gezond is onze ‘voedselomgeving’
Wat kan de overheid doen om gezonde voedselkeuzes makkelijker te maken en moet zij zich hier wel mee bemoeien?
Hoe vrij moeten we zijn om vlees te eten?
Waarom is dat vlees zo verleidelijk en kunnen wij onszelf herprogrammeren naar een voorkeur voor gezonde keuzes?

Meer info?

Boek Andere Kost, Jaap Seidell en Jutka Halberstadt
https://www.atlascontact.nl/boek/andere-kost/
Boek Jongleren met voeding, Jaap Seidell en Jutka Halberstadt
https://www.atlascontact.nl/boek/jongleren-met-voeding/
Boek Het voedsellabyrint, Jaap Seidell en Jutka Halberstadt
https://www.atlascontact.nl/boek/het-voedsellabyrint/

“De mentale en fysieke gezondheid van mensen is tot op hogere leeftijd veel beter als ze minder rood vlees eten.”

/Jaap Seidell

Het bericht #18 Hoe (on-)gezond is vlees? Jaap Seidell, Hoogleraar Voeding & Gezondheid aan de VU verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#17 Over de Amazone, stikstof en de LTO met Hilde Anna de Vries (Greenpeace)

Esther Molenwijk — Fri, 17 Jun 2022 07:58:38 +0000

we hebben een nieuw langetermijn perspectief voor de landbouw nodig

Dat we beter niet kunnen vliegen, de verwarming een graadje lager moet én dat we korter moeten douchen, dat weten we nu allemaal wel. Maar, wat betekent ons stukje vlees voor het milieu?

Daarvoor heb ik vandaag de Friese Hilde Anna de Vries uitgenodigd. Zij is boeren-kleindochter, ze was hiervoor directeur bij Foodwatch en is nu Campagneleider Duurzame Landbouw bij Greenpeace, waar zij haar tanden heeft gezet in de toekomst van de veeteelt.

In deze aflevering:

Hoe heeft de Nederlandse veehouderij invloed op de boskap van de amazone?
Waarom speelt de landbouw zo’n grote rol in de stikstofuitstoot?
We bespreken de nieuwe plannen van het kabinet om de stikstof te verminderen
Wat is de rol van de LTO bij het in stand houden van de status quo van de veeteelt
Is de LTO er wel voor de boeren?
En hoe is het om je als boeren-kleindochter in te zetten voor de verandering van onze landbouw?

Meer info?

Website Greenpeace:
https://www.greenpeace.org/nl/
Artikel Hilde Anna: de échte oplossing voor de stikstofcrisis? Minder vee.
https://www.greenpeace.org/nl/natuur/322/veestapel-moet-krimpen-met-beleid/
Artikel Hilde Anna: wie zijn de 20 grootste stikstofvervuilers?https://www.greenpeace.org/nl/natuur/51858/wie-zijn-de-200-grootste-stikstofvervuilers/
Artikel Greenpeace: Minder vlees en zuivel voor een betere wereld en een gezonder leven: https://www.greenpeace.org/nl/natuur/308/minder-vlees-en-zuivel-voor-een-betere-wereld-en-een-gezonder-leven/
Artikel Greenpeace: Rapport stikstofdepositie: https://www.greenpeace.org/nl/greenpeace/51213/rapport-stikstofdepositie/

“Als we kijken naar het huidige [landbouw] systeem zijn er eigenlijk maar een handjevol winnaars. De banken, de supermarkten, de veevoerfabrikanten en de pesticidefabrikanten. Maar heel veel boeren leven onder de armoedegrens en zitten vast onder toerenhoge leningen.”

/Hilde Anna de Vries

Het bericht #17 Over de Amazone, stikstof en de LTO met Hilde Anna de Vries (Greenpeace) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#8 Vlees zonder dieren: heeft kweekvlees de toekomst? Met Ira van Eelen (Kind Earth Tech)

Esther Molenwijk — Fri, 11 Feb 2022 03:25:38 +0000

WANNEER LIGT HET EERSTE KWEEKVLEES IN ONZE SCHAPPEN?

Stel je eens voor dat we gewoon vlees kunnen blijven eten zonder dat daar een dood dier aan te pas komt. En zonder de milieuschade van de intensieve veehouderij. Dát is de belofte van kweekvlees. Het lijkt haast te mooi om waar te zijn… Groeit ons biefstukje binnenkort echt in het lab?

Ik ga in gesprek met Ira van Eelen. Haar vader hield zich als een van de eersten bezig met het aanjagen van kweekvlees. Ira is oprichter van Kind Earth. Tech, een stichting die zich inzet om de kweekvleesindustrie te versnellen.

In deze aflevering:

Wat is kweekvlees?
Hoe wordt kweekvlees gemaakt?
Is kweekvlees een goed idee voor het milieu?
Hoe komen we aan de cellen die nodig zijn voor kweekvlees?
Zouden boeren ook kweekvlees kunnen maken?
Hoe smaakt kweekvlees, en is het gezond?
Wat is de huidige status – waar kunnen we nu kweekvlees vinden?
Hoe staat het met de wetgeving?

Meer info?

Website Kind Earth Tech:
https://www.kindearth.tech/

“In Europa is 80% van het vlees dat we eten is verwerkt – in worsten, gehaktballen, pastasaus en dergelijke. Dat vlees kunnen we morgen met kweekvlees maken, als we het ook prijstechnisch voor elkaar krijgen. Technisch kan dat.”

/Ira van Eelen

PLANTAARDIG GERECHT

Chefkok: Jeroen Maass

Uit de Keuken van Maass

Citroen kokos energy balls

Voor bij de koffie of booster na je work-out
Deze ballen zitten vol met omega’s (vetten) en immuunboosters.

Ingrediënten

Hieronder de hoeveelheid voor zo’n 25 balletjes

290 gram hele amandel
100 gram kokos rasp
Citroensap en zest van 1½ citroen
2 gram kurkuma
66 gram agavesiroopar smaak

Bereiding

Staafmix alle ingrediënten tot ze gecombineerd zijn. Schep er met een ijsschep 20 grams balletjes van. Rol ze door extra kokosrasp, en laat in de koeling opstijven.

De Citroen Kokos Energyballs zijn prima in te vriezen

Het bericht #8 Vlees zonder dieren: heeft kweekvlees de toekomst? Met Ira van Eelen (Kind Earth Tech) verscheen eerst op Studio Plantaardig.

#5 Helpen insecten ons van het vlees af? met Sander Peltenburg (de Krekerij)

Esther Molenwijk — Fri, 31 Dec 2021 06:30:38 +0000

“Zijn insecten een oplossing in de eiwittransitie?””

Volgens sommigen zijn insecten een alternatief voor vlees. Insecten zouden een hoge voedingswaarde hebben en het milieu minder belasten dan de veeteelt. Maar, gaan we de westerse consument ooit zo ver krijgen om een sprinkhaan op het menu te zetten? En hoe zit het eigenlijk met het ‘insectenwelzijn’? In deze aflevering spreek in met Sander Peltenburg. Sander is mede-oprichter van de Krekerij, een start-up die eten maakt van krekels en sprinkhanen.

In deze aflevering:

Is de insectenteelt minder milieubelastend dan de veeteelt?
Hoe zit het met het dierenwelzijn bij het kweken van insecten?
Is het gezond om insecten te eten?
Is de consument klaar voor insecten?

Meer info?

Overzicht FAO over insecten eten: http://www.fao.org/3/i3264e/i3264e00.pdf
Website de Krekerij: https://krekerij.nl/

“We zouden de reststromen van de kassenteelt moeten gebruiken voor het voeren dan dieren. En insecten zijn het meest efficiënte dieren in het omzetten van voedsel in consumeerbare eiwitten.”

/Sander Peltenburg

PLANTAARDIG GERECHT

Chefkok: Jeroen Maass

Uit de Keuken van Maass

Ovenschotel Aubergine Bi Zeit
Een verrassend feestelijk gerecht, waar je de vlees en kaas absoluut niet mist!

Suggestie: Serveer met Labne, Bulghur met spinazie en munt en geroosterde tomaat.

Voor de saus:

2 witte uien in blokjes
4 knoflooktenen fijngehakt
4 el olijfolie
800 gram tomatenblokjes uit blik (2 blikjes)
2 el tomatenpuree
1 el harissa
12 gram suiker
Zeezout naar smaak
Peper naar smaak

Verder:

3 stuks dunne Turkse aubergines, ong. 550 gram (turkse supermarkt)
50 ml olijfolie
Zout naar smaak
Peper naar smaak
1 blik kikkererwten (400 gram)
2 trostomaten

Deel 1 – Tomatensaus.

Bak de ui, knoflook en zout in 4 el olijfolie op laag vuur, tot het zeer zacht is.
Voeg de tomatenpuree, tomatenblokjes, harissa en suiker toe. Laat een uur zachtjes pruttelen met het deksel op de pan. Af en toe roeren.
Breng de saus op smaak met peper en zout.

Deel 2 – Aubergines roosteren

Verwarm de oven voor op 200°C.
Gebruik bij voorkeur Turkse aubergines, die zijn steviger en bevatten minder vocht.
Snijd de aubergines in lange plakken van 8-10 mm
Smeer de plakken in met olijfolie, strooi er zout en peper over en leg ze in een enkele laag op het ovenrooster.
Bak ze in 15-20 minuten goudbruin.

Deel 3 – Ovenschotel maken

Verwarm de oven voor op 175°C
Vet een grote ovenschaal in
Snijd de trostomaten in plakjes
Maak laagjes als volgt:
Leg ½ van de aubergine in de onderkant van de bak.
Verdeel de kikkererwten erop.
Verdeel ¾ van de saus erop.
Verdeel de restant aubergine er over.
Verdeel de restant saus erop.
Verdeel trostomatenplakjes op de saus.
Bak 40 min. in de oven.

Laat de aubergine ovenschotel rusten zodat-ie goed stevig wordt. Het lekkerste is om hem een dag te laten staan.

Tip: De left-overs stop je in een tosti met gebakken ui en eventueel (vegan) kaas.

Het bericht #5 Helpen insecten ons van het vlees af? met Sander Peltenburg (de Krekerij) verscheen eerst op Studio Plantaardig.