Wat zijn laagdrempelige maar zinvolle dingen die iedereen doen om een plantaardige revolutie te ontketenen? Oftewel: ‘micro-activisme’, zoals Teun van de Keuken het laatst in de podcast noemde.

Om erachter te komen wat je allemaal kan doen, heb ik het aan onze luisteraars zelf gevraagd. Velen stuurden hun acties in via onze social media.

Nu presenteer ik 10 acties die mij impactvol lijken én die bereikbaar voor iedereen. In deze aflevering de eerste 5, rechtstreeks verteld door de luisteraars zelf. 

Grote voedselreuzen doen alsof ze midden in een eiwitrevolutie zitten.

Maar wat stellen hun beloften voor? Hoeveel geld gaat werkelijk naar plantaardig, en hoeveel blijft steken in vlees en zuivel? We onderzoeken Danone, Nestlé, Unilever, FrieslandCampina en VION.

Research en interview: Irene van den Berg, https://www.bergjournalistiek.nl/

Sieger Sloot is acteur en klimaatactivist. Hij maakte diverse theaterstukken over klimaatverandering, de macht van het grootkapitaal en over de relatie daartussen. Hij was actief bij Extinction Rebellion en stond regelmatig aan de frontlinie: meerdere keren werd hij opgepakt, en inmiddels heeft zijn oproep tot demonstreren d.m.v. een A12-blokkade hem zelfs een veroordeling (een taakstraf) opgeleverd.

Esther Molenwijk van Studio Plantaardig gaat met hem in gesprek over hoe hij cold turkey vegan werd. Over de impact van individuele acties versus systeemkritiek. Over hoe we Big Agro tot verantwoording roepen. Over hoe je volle zalen trekt voor een onderwerp waar eigenlijk niemand op zit te wachten. En over hoe je jezelf overeind houdt in de intensiteit van activisme.

Als een duvel uit een doosje, zo popte halverwege vorig jaar het veggieburgerdebat weer op: mag een plantaardige worst wel een worst heten, of moet-ie het etiket “Buis met gestructureerde soja en tarwe” dragen? Het Europees Parlement stemde in al haar wijsheid voor dat laatste. Hoe kon dit gebeuren?

Esther interviewt in de radiostudio van het Europees Parlement niemand minder dan Anna Strolenberg. Al op haar 28e kwam deze jonge europarlementarier voor Volt in het parlement. Ze maakt onderdeel uit van de landbouwcommissie, waar ze dit hele debat van dichtbij meemaakte. Wat is er gebeurd? Is het tij nog te keren? En wat is er over van Europa’s duurzame landbouwambities?

Standaard mail om naar Nationale Vertegenwoordigers te sturen: https://secure.avaaz.org/campaign/en/eu_veggie_burgers_loc/

Petitie:
https://act.weplanet.org/p/noconfusion-petition

Het is bijna niet voor te stellen ruim 1 op de 6 mensen in de wereld woont in India. En terwijl wij onze blik, als het gaat om vlees eten, tot nu toe vooral op het westen richten is het dus ontzettend relevant om eens naar dit land te kijken. Hoe ontwikkelt India’s vleesbehoefte zich nu het land langzaam rijker wordt?

Pablo Moleman van Proveg is samen met zijn partner Veerle Vrindts (mede-oprichter ProVeg Nederland) drie maanden in India. In opdracht van Proveg helpen ze de toekomstig directeur van Proveg India om de strategie uit te stippelen.

Met dank aan Pablo Moleman, Veerle Vrindts en Karthik Pulugurtha
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Een kerstcolumn van Esther Molenwijk, geschreven voor de Vredesdienst voor Dieren op 21 december in Amsterdam. 

Bedankt dat je luisterde naar Studio Plantaardig dit jaar!

En dank aan het hele team dat dit jaar meewerkte aan de podcast : Stef, Marlon, Pablo, Joey, Mara, Tessa, Wendy, Jenny, Diana, Jennifer en Kathy. Op naar een gelukkig, gezond en plantaardig 2026. 

Het is misschien wel de grootste paradox van deze tijd: we houden van dieren maar we eten ze ook. Hoe kan het dat het zo ontzettend moeilijk is om te stoppen met vlees? Is het misschien… verslavend? Esther zoekt het uit.

Experts in de podcast:

Amanda Henry, Professor Evolution of the Human Diet, Leiden Universiteit
Rogier Hoenders. Hoogleraar zingeving, leefstijl en GGZ, Universiteit Groningen
Petra Ooms, Verslavingsarts KNMG, Jellinek
Rutger Brouwer, voedingswetenschapper Wageningen Universiteit

Met dank aan Daphne Gakes

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

Carolina Trujillo is schrijver en columnist. Diverse van haar romans wonnen literaire prijzen, zoals Meisjes in blessuretijd en Vrije Radicalen.

Ze gebruikt haar pen ook om ons wakker te schudden over onze omgang met dieren. In haar NRC columns krijgen vleeseters en even zo hard vegetariërs regelmatig van haar om de oren en vorig jaar schreef ze het boek de Instructies, over een groep activisten die een slachthuis in de fik steekt.

Het strijden tegen onrecht heeft ze niet van een vreemde. Haar ouders streden in de jaren 70 tegen de dictatuur in Uruguay. Dat leverde haar vader 12 jaar gevangenisstraf op. Met haar moeder en zusje kwam ze op haar 5e als vluchteling naar Nederland. Op haar 15e keerde ze terug naar Uruguay, om uiteindelijk op haar 21e weer hier neer te strijken.  

We gaan in gesprek over schrijven, over vegetarisme, over activisme, en over de Liberation Pledge. 

Peter Schaefer belandt, na een avondje barbecueën, met ademnood en hevige huiduitslag op de 1e hulp. Wat blijkt? Hij heeft een vleesallergie. Deze allergie wordt veroorzaakt door een tekenbeet. In de VS rukt ie al op naar zo’n 20.000 slachtoffers per jaar. Kunnen we ‘m ook in Nederland verwachten? En zou deze teek onze vleesconsumptie kunnen beïnvloeden?

In gesprek met:

Hanneke Oude Elberink, Allergoloog UMCG
https://www.umcg.nl/-/j-n-g-oude-elberink

Didier Ebo, Diensthoofd immunologie, allergologie en reumatologie UZA
https://www.uza.be/nl/zorgverleners/didier-ebo

Teun van de Keuken is programmamaker, presentator, podcastmaker en auteur. Je kent hem vast van het programma Keuringsdienst van Waarde, van de podcast Etenstijd, Tony Chocolonely of van zijn boek “De mens is een plofkip”. In zijn nieuwe boek “Dieren zijn ook mensen”, onderzoekt hij: waarom eten we vlees?

Boek:
https://www.bol.com/nl/nl/p/dieren-zijn-ook-mensen/9300000234302164/

Boekpresentatie:
https://www.tivolivredenburg.nl/agenda/94431334/dieren-zijn-ook-mensen-24-11-2025

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

Ze zijn er om toe te zien dat onze producten veilig zijn, én dat de dieren in de veehouderij goed behandeld worden. De NVWA. Maar lukt dat ook? Kun je als dierenarts bij de NVWA iets betekenen voor het dier dat op het punt staat geslacht te worden? Hoe lopen de hazen binnen de NVWA en wiens belang dienen ze nu precies?

Dat onderzocht schrijver Jeroen Siebelink.

Vind hier het boek Het bedwelmingsapparaat

Credits:
Interview en montage: Esther Molenwijk
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Na 100 gesprekken over planten en dieren eten, duurzaamheid en de toekomst van ons voedsel is het tijd om de rollen om te draaien. Jort Kelder interviewt Esther Molenwijk en wat blijkt: ze liggen dichter bij elkaar dan je zou denken.

Credits:
Interview: Jort Kelder
Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Met dank aan Pakhuis de Zwijger

Ongeveer 1 op de 5 maaltijden die we eten, eten we buiten de deur. In een restaurant, op het werk of in de schoolkantine. En daarmee heeft de horeca dus een groot aandeel in wat er op ons bord ligt. Maar misschien nog belangrijker: horeca kan een veranderende rol hebben. Buiten de deur proberen we voor het eerst nieuwe gerechten. En kunnen we een subtiel duwtje krijgen naar een plantaardiger menu.

Pepijn Schmeink had meerdere restaurants waaronder tot voor kort de plantaardige fastfoodketen Jack Bean. Ondanks veel lof heeft die keten het uiteindelijk niet gered. Nu helpt hij andere restaurants om meer planten op het menu te zetten. Hoe pak je dat nou aan? Hoe trek je zelfs de grootste vlees-eter naar binnen en laat je hem genieten van een plantaardige maaltijd?

Het zijn misschien wel de twee meest onrijmbare woorden die een filmtitel ooit heeft gekend: de Vegan Veehouder. En toch gaat-ie deze week in premiere. De film waarin Kadir van Lohuizen kippenboer Ruud Zanders volgt in zijn zoektocht naar een Vegan wereld. Zelf laat de Kipster oprichter vlees en zuivel liever staan en zelfs de eieren van zijn eigen kippen eet-ie niet. Maar hij zoekt uit: kunnen we wereldwijd zonder dieren in het voedselsysteem?

Kadir van Lohuizen is fotograaf en documentairemaker. Hij won de eerste prijs bij World Press Photo en maakte onlangs voor VPRO Tegenlicht de documentaire ‘De Voedsel BV’ en de serie ‘Food for thought’, waarin hij het op zoek gaat naar de wereld achter ons voedsel.

DeVeganVeehouder.nl

https://www.noorimages.com/kadir-van-lohuizen

https://kipster.nl

In de Zomercolumn van deze week: Dennis Vink is gedragsbioloog, vegan foodie en oprichter van social media platform Plantbased Dennis. In het dagelijks leven zet hij zich als campagnemanager bij dierenwelzijnsorganisaties in voor een diervriendelijkere wereld.

Meer info?
https://www.plantbaseddennis.nl

https://www.instagram.com/plantbased_dennis/

Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

In de Zomercolumn van deze week: Tobias Leenaert is schrijver, spreker en mede-oprichter van ProVeg international. Hij schreef het boek “Naar een vegan wereld” waarin hij pleit voor een pragmatische aanpak. Hij geeft wereldwijd lezingen en trainingen over communicatie, gedragsverandering en strategie.  We nemen deze column op in zijn bos in België, waar de kippen vrolijk om ons heen tokkelen.

Meer info?
Website Tobias Leenaert:
http://veganstrategist.org

Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

In de Zomercolumn van deze week: Marjolein de Rooij is oprichter van de Vakbond voor Dieren. De eerste vakbond ter wereld die arbeidsrechten voor werkende dieren bepleit. Ze schreef het boek “Hoeveel vakantiedagen heeft een varken?”, waarin ze zes vakbondseisen voor dieren formuleert.

Meer info?
Website van de Vakbond voor Dieren:
https://www.vakbondvoordieren.nl

Website Marjolein de Rooij:
https://www.marjoleinderooij.nl

Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

In de ZomerColumn van deze week: Sanne Vogel is schrijver, regisseur en actrice. Misschien ken je haar wel van het boek “Meneertje” of van De Parade voorstelling “Vergane Glorie”. Daarnaast zet ze zich in voor een plantaardige wereld, onder andere met haar instagram account én met haar kookboek “De vier seizoenen van Vogel”.

Meer info?
https://www.instagram.com/sannevogel/

Audio mixage: Marlon van der Pas, Nothing Blank

Hoe vind je de Liefde? Dat blijft, ondanks alle apps, een onzekere, spannende en mysterieuze weg. Maar als je hebt besloten om vegetarisch of zelfs helemaal veganistisch te leven, kan het nog een tandje lastiger zijn. Zoek je daarin een gelijkgestemde? Of juist niet? En welke rol speelt je overtuiging over dieren binnen je relatie?

Rob Velzeboer, gedragswetenschapper University of Columbia:
https://robvelzeboer.com/

Johan Karremans, Hoogleraar – Sociale en Cultuurpsychologie
https://www.ru.nl/personen/karremans-j

Onderzoek Vegansexuals:
https://libcat.canterbury.ac.nz/Record/1081641

“Love is in the Air” Ben jij er bij? Donderdag 7 augustus borrelen we op het terras van Restaurant Broei in Utrecht met andere Plant-minded vrijgezellen. Klik hier en laat weten dat je er bij bent!

Stel, je hebt elke maand een paar euro in de over. Of je hebt net je startup naar de beurs gebracht en je hebt opeens miljoenen tot je beschikking. En stel, je denkt, ik ga er iets goeds mee doen. Dan vraag je je misschien af: waar kan ik mijn geld nou het beste aan doneren?  De goede doelen vechten om je aandacht. Van vrede op aarde tot hongerlijdende kinderen, van het kattenasiel tot campagnes voor plantaardig eten. Waar komt je euro nou het beste terecht?

Daarover ga ik in gesprek met Bram Schaper van Stichting Doneer Effectief en Stien van der Ploeg van Animal Charity Evaluators.

Doneer Effectief:
https://doneereffectief.nl/

Animal Charity Evaluators:
https://animalcharityevaluators.org/

Precies 50 jaar geleden schreef Peter Singer Animal Liberation, het invloedrijke boek waarin hij onder andere oproept tot een boycot op vlees. Het was het startschot van de dierenbeweging zoals we die nu kennen. Twee jaar geleden schreef hij een herziene versie: Animal LIberation Now. Hoe kijkt hij terug op 50 jaar dierenbeweging, waar staan we nu, en welke strategieën moeten we ontwikkelen voor de toekomst? 

Peter Singer is moraalfilosoof, inmiddels gepensioneerd als hoogleraar bio-ethiek aan de Princeton Universiteit. Hij is 78, maar hij zit bepaald nog niet stil. 

Meer informatie:

Website Peter Singer
https://www.petersinger.info/ 

Animal Liberation Now
https://www.petersinger.info/shop/p/peter-singer-animal-liberation-now-the-definitive-classic-renewed 

**Let op, in deze aflevering bespreken we onderwerpen die te maken hebben met de seksuele rechten en het welzijn van dieren. Dit kan door sommige luisteraars als gevoelig of expliciet worden ervaren.**

Naar aanleiding van een artikel over een zedendelict met een kat in Zwitserland (oordeel rechter: “dierenmishandeling & pornografie”), vroeg Esther zich af: Hoe zit het met de dieren in de veehouderij? Is de industrie niet dagelijks bezig met de geslachtsdelen van deze dieren? Hebben wij niet volledig de controle over hun seksuele voortplanting genomen?

Tijdens de conferentie “The politics of (not) eating animals” interviewde zij Stacy Banwell (Professor Criminologie aan de Universiteit van Greenwich) & Paulina Siemieniec (Filosoof aan de Universiteit van Queen’s).

Stacy Banwell
https://www.gre.ac.uk/people/rep/las/stacy-banwell

The War Against Nonhuman Animals

Paulina Siemieniec
https://paulinasiemieniec.com/

https://www.queensu.ca/philosophy/people/paulina-siemieniec

Bart Brandsma is filosoof en polarisatie-expert. Hij schreef het boek Polarisatie: inzicht in de dynamiek van wij-zij denken. Met zijn organisatie Inside Polarisation adviseert hij burgemeesters, ministers, journalisten en wetenschappers in binnen- en buitenland over kwesties zoals corona, zwarte piet en de wolf. 

Wat kunnen we van hem leren over de kwestie vleesverminderen?

Meer informatie:

Organisatie van Bart Brandsma Inside Polarisation
https://insidepolarisation.nl/

Podcast Wetenschapper in Polarisatie
https://open.spotify.com/show/03jbVDsHVRBeZU5LlKhuei

Deze aflevering kwam tot stand met steun van MenuNL
www.menunl.nl

Het lijkt zo logisch als wat: als je als overheid wil dat je mensen ergens minder van gaan consumeren, dan is het stoppen met promoten van dat product in de openbare ruimte stap één.

In het tweede deel van dit tweeluik kijken we naar de ontwikkelingen in de verschillende steden. Welke gemeenten volgen al het Haarlems voorbeeld en weren vleesreclame uit de straten? En wat oordeelt de rechter over een reclameverbod in Den Haag?

Ook onderzoeken we wat het zou kosten om de hele stad reclamevrij te maken.

In deze aflevering:

Ziggy Klazes, gemeenteraadslid GroenLinks in Haarlem
Maud Hulshof, Wethouder (oa.) Voedsel
Maartje Poelman, Universitair Docent Gezondheidswetenschappen
Tjarda van der Vijver, jurist bij Advocates for the Future
Marthe Hesselmans, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Download “Gemeenten (bezig) met Reclameverbod”

Het lijkt zo logisch als wat: als je als overheid wil dat je mensen ergens minder van gaan consumeren, dan is het stoppen met promoten van dat product in de openbare ruimte stap één. Een groot aantal gemeentes is op dit moment dan ook bezig om een verbod op reclames voor bijvoorbeeld vliegen of vlees te formuleren.

Hoe pak je een verbod op vleesreclame aan? Wat vindt de reclame-industrie er van? En hoeveel vat heeft reclame eigenlijk op ons? Dat zoeken we uit in dit tweeluik.

In deze aflevering gaan we in op de Gemeente Haarlem, die als eerste het initiatief nam voor een verbod op vleesreclames. Ook spreken we een neuromarketeer die ons uitlegt wat reclame met ons brein doet.

In deze aflevering:

Ziggy Klazes, gemeenteraadslid GroenLinks in Haarlem
Lodewijk Jürgens, Beleidsadviseur Gemeente Haarlem
Tjarda van der Vijver, jurist bij Advocates for the Future
Marthe Hesselmans, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
Martin de Munnik, co-founder bij Neurensics

Zo’n 8 miljard mensen, zijn er nu op aarde. In de veehouderij houden wij mensen ongeveer het tienvoudige aan dieren. En daarnaast zijn er natuurlijk nog de wilde dieren, de insecten, de bomen en de planten. Kortom, in aantallen zijn we maar een fractie van al het leven op aarde. En toch, nemen wij alle beslissingen, ook over onderwerpen die andere soorten aan gaan.

Hoe eerlijk is dat? En kan dat ook anders? 

Daarover ga ik in gesprek met Eva Meijer: hen is kunstenaar, filosoof, schrijver, columnist en zanger. Hen schreef 16 boeken, zowel fictie als non-fictie, waarin dieren vaak een centrale rol spelen. Aan de Universiteit van Amsterdam leidt hen een onderzoek getiteld The Politics of Not Eating Animals. En binnenkort publiceert Eva het boek Multispecies Assemblies, waarin hen betoogt dat dieren en andere levende wezens een rol moeten krijgen in politieke besluitvorming.

Meer info:

Website Eva Meijer
https://evameijer.nl/indexne.html

In deze bonusaflevering zit voor de 2e keer Filosoof Floris van den Berg aan tafel.

We ontvingen namelijk zo veel reacties op het gesprek met hem, dat hij graag het een en ander wilde toelichten. Stap voor stap beredeneert hij zijn stelling dat veganisme de morele ondergrens is.

Dank aan de vele luisteraars die een reactie inzonden. Blijf dat vooral doen! Dat kan via Spotify of op info@studioplantaardig.nl

Meer informatie en publicaties Floris van den Berg:
https://www.uu.nl/medewerkers/FvandenBerg

Boek De Vrolijke Veganist:
https://www.bol.com/be/nl/f/de-vrolijke-veganist/9200000018268020/

Over veehouders lezen we dagelijks in de krant. Maar over de sector die daar achter staat horen we maar weinig. Terwijl juist deze industrie de basis vormt van onze vlees, zuivel en eierproductie. Ik heb het over: de veevoerbedrijven.

En terwijl ze graag buiten beeld blijven in de huidige discussies over bijvoorbeeld stikstof, mest en dierenwelzijn, hebben ze een enorme invloed gehad op de bio-industrie die we nu hebben. Floor Haalboom, Universitair docent aan de Universiteit van Utrecht, deed er onderzoek naar.

Vanuit haar achtergrond als bioloog én wetenschapshistoricus specialiseerde ze zich in de milieugeschiedenis van de veehouderij, diergeneeskunde, zoönosen. Hoe is de veevoerindustrie opgekomen? Hoe heeft ze de veeteelt veranderd? En welke invloed heeft ze op de veehouder?

Wanneer je een biologisch eitje koopt, dan zal het wel goed zitten, toch? Daarvoor zullen toch geen eendagshaantjes gedood worden? Deze luisteraarsvraag leidde tot een speurtocht naar het verhaal van kip en ei. Is het beter voor de hanen om op te groeien voor vlees? Of om nooit geboren te worden? Het blijkt een onderwerp vol ethische dilemma’s.

In deze uitzending;

Franck Meijboom, Hoogleraar Animal Stewardship, Universiteit Utrecht

Hans Fuchs, projectleider kennis en innovatie bij Bionext

Sander Verbeek, eigenaar biodynamisch eierpakstation De Grote Kamp

“Ik ben filosoof, dus veganist”. Aldus mijn gast van vandaag, Floris van den Berg.

Hij is docent milieufilosofie aan de Universiteit van Utrecht en hij schreef maar liefst 20 boeken, waaronder “Filosofie voor een Betere Wereld”, “Groen Liberalisme” en “De Vrolijke Veganist”. Hij noemt zichzelf vrijdenker, atheïst, liberalist, naturist en humanist. De afgelopen jaren veroorzaakte hij flink wat controverse met zijn uitgesproken kritiek op de woke-beweging.

Hoe verhouden deze overtuigingen zich tot de dierenemancipatie waar hij voor pleit?

Boek De Vrolijke Veganist:
https://www.bol.com/be/nl/f/de-vrolijke-veganist/9200000018268020/

In deze aflevering duiken we de wereld van de rechtspraak in. Want terwijl de noodzaak om onze vleesconsumptie te verminderen steeds duidelijker wordt, nemen overheden geen actie. De vee-industrie wordt nog altijd gesubsidieerd en ontwijkt klimaatmaatregelen. Steeds meer ogen richten dan ook op de rechtspraak: kunnen we via het recht overheden en bedrijven dwingen om in actie te komen?

Esther bezoekt de conferentie Defund Meat, georganiseerd door het Max Planck Instituut. Wetenschappers van over de hele wereld komen hier samen om te bespreken hoe we het recht kunnen inzetten voor milieu, dieren en maatschappij. Ze interviewt daar vier wetenschappers:

André Nollkaemper, professor internationaal recht en duurzaamheid aan de Universiteit van Amsterdam
https://www.uva.nl/profiel/n/o/p.a.nollkaemper/p.a.nollkaemper.html

Jennifer Jacquet, hoogleraar Milieuwetenschap en Beleid aan de Universiteit van Miami
https://jenniferjacquet.com

Nicolas Treich, landbouweconoom aan de Toulouse School of Economics
https://www.nicolastreich.com/

Wat als dieren konden praten. Of, misschien praten ze al lang, en moeten wij ze alleen nog leren verstaan. Maar hoe onderscheid je de ene boe van de andere boe, hoe interpreteer je wat er achter een tik en een tok schuil gaat?

Daar houden de twee gasten van vandaag zich mee bezig.

Leonie Cornips is taalkundig onderzoeker aan het NL-LAB/Meertens Instituut (KNAW), en Bijzonder Hoogleraar Taalcultuur aan de Universiteit Maastricht. Zij doet al 8 Jaar onderzoek naar de taal van dieren, met een voorliefde voor koeien. 

Marjolein de Rooij richtte de vakbond voor Dieren op en schreef het boek “hoeveel vakantiedagen heeft een varken”. Recent deed ze onderzoek naar kippentaal met als doel de zogenaamde Kippengeluksmeter te ontwikkelen.

Meer info:

De filmpjes met de koeiengeluiden
https://www.youtube.com/@VakbondvoorDieren

Website Leonie Cornips
https://leoniecornips.com/